Filistin Kamuoyu Araştırması: Filistin Halkının Yasama ve Devlet Başkanlığı Seçimlerine Yönelik Tutumu

2026 Yılı 9 No’lu Filistin Kamuoyu Araştırmasının Sonuçları

Filistin Halkının Yasama ve Devlet Başkanlığı Seçimlerine Yönelik Tutumu

Hazırlayan: Vizyon Siyasi Kalkınma Merkezi

Eylül 2026

Bu kamuoyu araştırması, Filistin halkının yasama ve devlet başkanlığı seçimlerinin düzenlenmesine ve seçim hazırlıklarına ilişkin tutumlarını değerlendirmek amacıyla 28 Ağustos–7 Eylül 2026 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Batı Şeria ve Gazze Şeridi’ni kapsayan araştırmaya yaklaşık 1.370 kişi katılmıştır.

Özet

• Beklenen katılım oranı: Katılımcıların %57,4’ü seçimlerde oy kullanmayı düşündüğünü belirtirken, %24,3’ü katılmayacağını ifade etmiştir. %18,3’lük kesim ise henüz karar vermemiştir.
• Gazze Şeridi’nde oy tercihleri: Fetih %29,9, Hamas %25,2, bağımsızlar ve teknokratlardan oluşan listeler %17,0, Dahlan’a bağlı listeler ise %14,2 oranında destek görmektedir. Bu sonuçlar, Gazze’de öne çıkan listeler arasındaki farkın Batı Şeria’ya kıyasla daha sınırlı olduğunu göstermektedir.
• Fetih hareketi içindeki eğilimler: Mervan Bargusi liderliğinde oluşturulabilecek olası bir liste %31,0 ile ilk sırada yer almaktadır. Mahmud Abbas liderliğindeki resmî Fetih listesi %20,3, Muhammed Dahlan’ın listesi ise %17,9 oranında destek görmektedir.
• Bağımsız listeler: Katılımcıların %68,5’i bağımsız isimler, aktivistler ve sivil toplum temsilcilerinden oluşan listeleri desteklediğini belirtmiştir. Buna karşılık, yalnızca aile ve aşiret bağları temelinde oluşturulacak listelere %70,8 oranında karşı çıkılmıştır.
• Ulusal ittifak–sivil toplum seçeneği: Katılımcıların %56,7’si, siyasi partilerin doğrudan yer almadığı; eski siyasi isimler, akademisyenler ve bağımsızlardan oluşan bir listeye oy vermeye hazır olduğunu ifade etmiştir.
• Geniş tabanlı ulusal liste: Böyle bir listeye oy verebileceğini belirtenlerin oranı %41,8 olurken, %44,5’i oy vermeyebileceğini ifade etmiştir. Fetih, Mahmud Abbas, Dahlan hareketi ve diğer bazı siyasi güçleri bir araya getiren ittifak senaryosu ise yalnızca %34,7 oranında destek görmüştür.
• Hamas’ın seçime katılım seçenekleri: Akademisyenler, uzmanlar ve toplumun önde gelen isimlerinden oluşan bağımsız bir Hamas listesi %48,0 ile en yüksek desteği almıştır. Dahlan hareketi ile sol ve ulusal güçlerin yer aldığı bir ittifak %41,7, Abbas’a muhalif Fetih yöneticileriyle kurulabilecek bir ittifak ise %33,9 oranında destek görmüştür.
• Seçimlere katılımı tehdit eden başlıca faktörler: Ulusal uzlaşıyı temsil eden ortak bir listenin bulunmaması %62,8 ile ilk sırada yer almaktadır. Bunu aday listelerine duyulan güvensizlik %60,8 ve siyasi hareketler ile partilere duyulan güvensizlik %60,0 ile takip etmektedir. Bu veriler, listelerin yapısının ve kurulacak ittifakların seçimlere katılım düzeyini belirleyen temel unsurlar arasında yer aldığını göstermektedir.

Ayrıntılı Bulgular

Siyasi gelişmeler ve yasama seçimleriyle ilgilendiğini belirtenlerin toplam oranı %68,2 olurken, ilgilenmediğini ifade edenlerin oranı %26,3 olarak kaydedilmiştir. İlgi düzeyi Batı Şeria’da %72,1 ile Gazze Şeridi’ndeki %64,4’lük oranın üzerinde gerçekleşmiştir. Gazze’de kararsız kalan veya görüş belirtmeyenlerin oranının da daha yüksek olduğu görülmüştür.

Şekil 1: Yasama seçimlerine ilişkin siyasi gelişmelere yönelik ilgi düzeyi

Seçmen kütüğüne kayıtlı olduğunu belirtenlerin oranı %46,1’dir. Bu oran Batı Şeria’da %62,3’e yükselirken, Gazze Şeridi’nde %29,9’da kalmaktadır. Katılımcıların %20,3’ü seçmen kütüğünde yer almadığını, %14,9’u kayıt durumunu kontrol etmediğini, %16,7’si ise hiç kayıt yaptırmadığını belirtmiştir.

Şekil 2: Merkezi Seçim Komisyonu seçmen kütüğünde ismin kayıtlı olma durumu

Araştırma sonuçları, işgal altındaki Kudüs kentinde seçimlerin gerçekleştirilememesi durumunda dahi Batı Şeria ve Gazze Şeridi’nde yasama seçimlerinin yapılmasına yönelik belirgin bir destek bulunduğunu göstermektedir. Katılımcıların %62,7’si bu seçeneği desteklerken, %29,6’sı karşı çıkmış, %7,7’si ise görüş belirtmemiştir.

İsrail’in Kudüs’te seçimlerin yapılmasına izin vermemesi durumunda, kentte yaşayan Filistinliler için elektronik oylama yönteminin kullanılmasını destekleyenlerin oranı %63,8 olmuştur. Buna karşılık, %27,7 bu seçeneğe karşı çıkarken, %8,5 görüş belirtmemiştir.

Şekil 3: İşgal yönetiminin Kudüs’te seçimlerin yapılmasına izin vermemesi durumunda dahi seçimlerin gerçekleştirilmesine yönelik destek

Şekil 4: Daha önceki seçimlere katılım durumu – “Evet” yanıtı verenler

Geçmiş seçimlere katılım oranlarına bakıldığında, en yüksek katılımın 2006 Yasama Konseyi seçimlerinde (%34,5) ve 2026 yerel seçimlerinde (%30,5) gerçekleştiği görülmektedir. Buna karşılık, katılımcıların %31,85’i daha önce hiçbir seçime katılmadığını belirtmiştir. Bu oran Gazze Şeridi’nde %44,6’ya yükselirken, Batı Şeria’da %19,1 olarak kaydedilmiştir.

Yasama Seçimlerinin Yapılmasının Önemi

Yasama seçimlerinin yapılması, çeşitli gerekçelerle geniş destek görmektedir. Katılımcıların %81,0’i seçimlerin yaşam koşullarının iyileştirilmesine katkı sağlayacağını belirtirken, %78,0’i bunu ulusal bir gereklilik olarak değerlendirmiştir. Seçimlerin bölünmüşlüğün sona erdirilmesine katkı sağlayacağını düşünenlerin oranı %77,3, yeni toplumsal ve siyasi aktörlerin sürece katılımını destekleyenlerin oranı %76,3, siyasi kadroların ve genç kuşakların yenilenmesini önemli görenlerin oranı ise %75,7 olarak kaydedilmiştir.

Şekil 5: Yasama seçimlerinin 2026 yılı sonuna kadar yapılmasının önemli olduğunu belirtenler

Gazze Şeridi’nde seçimlerin yapılabilirliğine ilişkin olarak, katılımcıların %51,0’i seçimlerin mümkün olmadığı görüşüne katılmazken, %41,0’i seçimlerin gerçekleştirilmesinin zor olduğunu düşünmektedir.

Gazze’de seçimlerin yapılmasını destekleyen başlıca gerekçeler arasında siyasi ve idari yapının yeniden düzenlenmesi %72,6 ile ilk sırada yer almaktadır. Bunu, İsrail’in Gazze’yi Filistinli nüfustan arındırmaya yönelik girişimlerine karşı koyma %64,5, uluslararası denetimin sürece dâhil edilmesi %56,7, işgal yönetiminin uygulamalarına teslim olunmaması %54,5 ve yerel insan hakları kuruluşlarından yararlanılması %53,6 ile takip etmektedir.

Katılımcıların %58,0’i seçimlerin Filistin iç uzlaşısının sağlanması yönünde bir adım oluşturabileceğini düşünürken, %33,6’sı bu görüşe katılmamaktadır. Bu değerlendirmeye verilen destek Batı Şeria’da %61,9’a yükselirken, Gazze Şeridi’nde %54,0 olarak kaydedilmiştir.

Seçimlerin Yapılmasının Önündeki Engeller

Gazze’de seçimlerin yapılmasının önündeki başlıca engeller arasında yerinden edilme %76,0 ile ilk sırada yer almaktadır. Bunu insani koşullar %73,0, işgal ve saldırılar %69,4, seçim gözlemcilerinin bölgeye girişindeki zorluklar %65,6 ve oyların manipüle edilmesine yönelik kaygılar %62,3 ile takip etmektedir. Bu engellere ilişkin kaygı düzeyinin Batı Şeria’da Gazze’ye kıyasla daha yüksek olduğu görülmektedir.

Katılımcıların %53,0’ü Gazze’de nüfus kayıtlarının esas alınmasının seçim sonuçlarında manipülasyona yol açabileceğini düşünürken, %36,3’ü bu görüşe katılmamaktadır. Bu yöndeki kaygılar Batı Şeria’da %57,6’ya yükselirken, Gazze Şeridi’nde %48,4 olarak kaydedilmiştir.

İttifak ve Seçim Listesi Tercihleri

Siyasi hareket ve örgütleri temsil eden isimlerden oluşacak seçim listelerine destek %52,7 olarak ölçülürken, katılımcıların %35,7’si bu tür listelere karşı çıkmış, %11,6’sı ise görüş belirtmemiştir. Destek oranı Batı Şeria’da %60’a yükselirken Gazze’de %45 olarak kaydedilmiştir. Karşı çıkanların oranı sırasıyla %36,7 ve %34,6 olurken, Gazze’de görüş belirtmeyenlerin oranı %20’ye ulaşmıştır.

Yalnızca aile temelli oluşturulacak listeler ise %70,8 oranında geniş bir kesim tarafından reddedilmiştir. Bu tür listeleri destekleyenlerin oranı %20,5, görüş belirtmeyenlerin oranı ise %8,7’dir. Karşı çıkış Batı Şeria’da %73,3, Gazze’de %68,3 olarak gerçekleşirken, destek oranları sırasıyla %23,7 ve %17,2 olmuştur.

Buna karşılık, bağımsız isimler, aktivistler ve sivil toplum temsilcilerinden oluşan listeler %68,5 ile yüksek destek görmüştür. Bu tür listelere karşı çıkanların oranı %21,5, görüş belirtmeyenlerin oranı ise %10,0’dır. Destek Batı Şeria’da %73,1, Gazze’de %63,8; karşı çıkış ise sırasıyla %24,2 ve %18,8 olarak kaydedilmiştir.

Geniş tabanlı bir ulusal ittifak listesine oy vermeye hazır olduğunu belirtenlerin oranı %41,8 olurken, %44,5 böyle bir listeye oy vermeyeceğini, %13,7 ise görüşünün olmadığını belirtmiştir. Batı Şeria’da oy vereceğini belirtenlerin oranı %39,9, oy vermeyeceğini belirtenlerin oranı %50,1’dir. Gazze’de ise bu oranlar sırasıyla %43,7 ve %38,9 olarak gerçekleşmiştir.

Fetih Hareketi, Dahlan hareketi ve diğer siyasi güçleri bir araya getiren bir listeye oy verme konusunda destek %34,7’de kalırken, %51,2 bu seçeneğe karşı çıkmış, %14,1 ise görüş belirtmemiştir. Destek oranı Batı Şeria’da %36,6, Gazze’de %32,7; karşı çıkış oranı ise sırasıyla %54,2 ve %48,1 olarak kaydedilmiştir.

Buna karşılık, siyasi partilerin dışında kalan eski siyasi isimler, akademisyenler, özel sektör ve sivil toplum temsilcilerinden oluşan bir liste %56,7 oranında destek görmüştür. Bu seçeneğe karşı çıkanların oranı %30,8, görüş belirtmeyenlerin oranı ise %12,5’tir. Destek Batı Şeria’da %58,2, Gazze’de %55,2; karşı çıkış ise sırasıyla %32,8 ve %28,8 olarak gerçekleşmiştir.

Şekil (7): Seçmen kütüğüne güven, manipülasyon olasılığı ve oy verme kriteri olarak listelerin yapısı

Tercih Kriterleri

Seçime katılım ve oy verme tercihlerini belirleyen kriterler arasında seçkin isimler, akademisyenler ve mesleki uzmanlığa sahip kişilerin yer alması %67,8 ile ilk sırada gelmektedir. Bunu gençlerin temsili %65,8 ve seçim programları %65,6 ile takip etmektedir. Kadınların temsiline verilen önem %53,4, siyasi parti ve grupların temsiline verilen önem ise %52,5 olarak kaydedilmiştir.

Şekil (8): Seçimlere katılım ve listelere oy verme kriterleri

Gelecek Seçimlere Katılım Niyeti

Seçimlerde oy kullanmayı düşündüğünü belirtenlerin oranı %57,4 olurken, %24,3’ü katılmayı düşünmediğini, %18,3’ü ise henüz karar vermediğini ifade etmiştir. Katılım eğilimi Batı Şeria’da %59,7 ile Gazze’deki %55,0’lık oranın biraz üzerindedir. Seçime katılmayı düşünmeyenlerin oranı Batı Şeria’da %27,4, Gazze’de %21,1 olarak kaydedilirken, kararsızların oranı Gazze’de %23,9’a yükselmiş, Batı Şeria’da ise %12,9’da kalmıştır.

Seçime katılmama eğiliminin başlıca nedenleri arasında, seçimlerin siyasi bir değişim yaratacağına duyulan güvensizlik %66,8 ile ilk sırada yer almaktadır. Bunu aynı isimlerin yeniden öne çıkması %60,7, krizlerin ve soykırımın yol açtığı sonuçların giderilmesinin seçimlerden daha öncelikli görülmesi %60,5 ve seçimlerin bölünmüşlüğü daha da derinleştirebileceği yönündeki kaygı %54,9 ile takip etmektedir. Ayrıca güvenlik birimlerinin baskı ve müdahaleleri %45,7 oranında belirtilirken, güvenlik kaynaklı sonuçlar ve İsrail tarafından takibata uğrama endişesi de katılımı azaltan unsurlar arasında yer almaktadır.

Şekil (9): Gelecek yasama seçimlerine katılım

Şekil (10): Seçimlere katılmak istememe nedenleri

Seçimlerin Şeffaflığına İlişkin Değerlendirmeler

Seçimlerin şeffaf ve adil biçimde gerçekleştirileceğine yönelik güvenin sınırlı olduğu görülmektedir. Katılımcıların %38,7’si seçimlerin şeffaf ve adil olacağını düşünmektedir. Bu oran Batı Şeria’da %48,3, Gazze’de ise %29,0’dır. Buna karşılık, katılımcıların %43,8’i seçimlerin şeffaf ve adil olacağına inanmadığını belirtmiştir. Bu oran Batı Şeria’da %43,3, Gazze’de %44,2 olarak kaydedilirken, %17,5’i görüş belirtmemiştir.

Katılımcıların %52,2’si uluslararası gözlemcilerin ve insan hakları kuruluşlarının seçim sürecini izlemesinin kendilerini seçime katılmaya teşvik edeceğini belirtmiştir. Bu oran Batı Şeria’da %54,2, Gazze’de %50,1’dir. Buna karşılık, %39,1 bunun katılım kararları üzerinde etkili olmayacağını ifade etmiştir. Bu oran Batı Şeria’da %42,4, Gazze’de ise %35,8 olarak kaydedilmiştir.

Seçimlerin fiilen gerçekleştirilip gerçekleştirilmeyeceğine ilişkin olarak, katılımcıların %48,5’i seçimlerin son anda iptal edilebileceğini düşünmektedir. Bu görüşü paylaşanların oranı Batı Şeria’da %55,1, Gazze’de ise %41,9’dur. Katılımcıların %16,4’ü ise bu konuda henüz bir kanaate varmamıştır. Kararsızların oranı Gazze’de %28,2’ye yükselirken, Batı Şeria’da %4,7’de kalmıştır.

Seçimlerin iptal edilebileceğini düşünenlerin gerekçeleri arasında ilk sırada, İsrail işgal yönetiminin Filistin kurumlarının yeniden etkinleştirilmesini istemediği yönündeki kanaat %67,3 ile yer almaktadır. Bu oran Batı Şeria’da %76,5, Gazze’de %58,0’dır. Bunu, 2021 seçimlerinin iptal edilmesinin tekrarlanabileceğine yönelik kaygı %58,7 ile takip etmektedir; bu oran Batı Şeria’da %69,4, Gazze’de %47,9’dur. Fetih Hareketi ve Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas’ın seçimleri kaybetme endişesi taşıdığı düşüncesi ise %52,7 oranında dile getirilmiş; bu oran Batı Şeria’da %67,6, Gazze’de %37,7 olarak kaydedilmiştir.

Şekil 11: Seçimlerin adilliğine ve gerçekten gerçekleştirileceğine ilişkin değerlendirmeler ile uluslararası gözlem ve insan hakları kuruluşlarının rolü

Şekil (12): Seçimlerin iptal edileceği veya yapılmayacağı düşüncesini güçlendiren nedenler

Katılımcıların Filistinli Siyasi Gruplar ve İttifaklara Yönelik Eğilimleri

Fetih içindeki oy tercihleri arasında Mervan Barguti’nin listesi %31 ile ilk sırada yer almaktadır. Bu liste Batı Şeria’da %40,5, Gazze Şeridi’nde ise %21,5 oranında destek görmektedir. Mahmud Abbas liderliğindeki resmî Fetih listesi %20,3 ile ikinci sırada gelmekte; destek oranı Batı Şeria’da %22,7, Gazze’de %17,8 olarak kaydedilmektedir.

Muhammed Dahlan’ın listesi ise %17,9 ile üçüncü sırada yer almaktadır. Bu liste Gazze’de %28,0 oranında destek görürken, Batı Şeria’daki destek %7,7’de kalmaktadır. Akademisyenler ve siyasi kimliği olmayan isimlerden oluşan bir liste %10,7 oranında destek alırken, Mahmud Abbas ile Dahlan arasında kurulabilecek bir ittifak %7,1 oranında destek görmüştür. Diğer seçeneklerin her biri ise %3,7’nin altında kalmıştır.

Şekil (13): Fetih’e yakın listeler arasında en yüksek oy oranına ulaşması beklenen seçenekler

Hamas’ın akademisyenler, uzmanlar ve önde gelen isimlerden oluşan bağımsız bir listeyle seçime katılması %48,0 ile en yüksek desteği almaktadır. Bu seçeneğe destek Batı Şeria’da %65,5, Gazze Şeridi’nde ise %30,4 düzeyindedir.

Hamas’ın Muhammed Dahlan hareketi ile sol ve ulusal güçlerle ortak bir liste oluşturması %41,7 oranında destek görmektedir. Bu oran Batı Şeria’da %45,1, Gazze’de %38,2 olarak kaydedilmiştir.

Mahmud Abbas’la görüş ayrılığı yaşayan Fetih yöneticileriyle kurulabilecek bir ittifak ise %33,9 ile son sırada yer almaktadır. Bu seçeneğe destek Batı Şeria’da %43,9, Gazze’de %23,9’dur.

Sonuçlar, tüm ittifak ve liste seçeneklerine yönelik desteğin Batı Şeria’da Gazze’ye kıyasla daha yüksek olduğunu; akademisyenler, uzmanlar ve önde gelen isimlerden oluşan bağımsız listenin ise açık biçimde en fazla tercih edilen seçenek olduğunu göstermektedir.

Şekil 14: Hamas’ın hangi seçim listesine destek verileceğine ilişkin tercihler

Mahmud Abbas liderliğindeki resmî Fetih listesi, tek başına seçime katılacak listeler arasında %23,9 ile ilk sırada yer almaktadır. Bu listeye destek Batı Şeria’da %29,6, Gazze Şeridi’nde ise %18,2 olarak kaydedilmiştir.

Fetih ve Hamas’a Yönelik Memnuniyet Düzeyi

Fetih’in performansına yönelik memnuniyetsizlik %61,6 düzeyindedir. Bu oran Batı Şeria’da %60,3, Gazze Şeridi’nde ise %62,8 olarak kaydedilmiştir. Fetih’in performansından memnun olduğunu belirtenlerin oranı ise %28,2’dir. Memnuniyetsizliğin başlıca nedenleri arasında yolsuzluk %68,9 ile ilk sırada yer almaktadır; bu oran Batı Şeria’da %84,5, Gazze’de %53,3’tür. Bunu kriz yönetimindeki yetersizlik %66,7 (Batı Şeria %78,7, Gazze %54,7) ve siyasi tutumlar %65,8 (Batı Şeria %76,4, Gazze %55,2) takip etmektedir.

Hamas’ın performansına yönelik memnuniyetsizlik de %58,7 ile yüksek düzeydedir. Bu oran Batı Şeria’da %59,7, Gazze’de %57,7 olarak gerçekleşirken, Hamas’ın performansından memnun olanların oranı %27,2’de kalmıştır. Memnuniyetsizliğin başlıca nedenleri arasında kriz yönetimindeki yetersizlik %64,3 ile ilk sırada gelmektedir; bu oran Batı Şeria’da %69,0, Gazze’de %59,6’dır. Gazze savaşı %57,1 oranında bir diğer memnuniyetsizlik nedeni olarak öne çıkarken, bu oran Batı Şeria’da %63,0, Gazze’de %51,2’dir. Direnişe siyasi süreçten daha fazla ağırlık verilmesi ise %53,9 oranında gerekçe olarak belirtilmiş; bu oran Batı Şeria’da %62,6, Gazze’de %45,1 olarak kaydedilmiştir.

Şekil 15: Fetih’in siyasi performansı ve hizmet sunumuna yönelik memnuniyet düzeyi

Şekil 16: Fetih’in performansına yönelik memnuniyetsizliğin değerlendirilmesinde öne çıkan kriterler

Şekil 17: Hamas’ın siyasi performansı ve hizmet sunumuna yönelik memnuniyet düzeyi

Şekil 18: Hamas’ın performansına yönelik memnuniyetsizliğin değerlendirilmesinde öne çıkan kriterler

Katılımcıların çoğunluğu, Hamas’ın siyasi süreçten dışlanmasına %52,3 oranında karşı çıkmaktadır. Bu oran Batı Şeria’da %61,8, Gazze Şeridi’nde ise %42,7’dir. Buna karşılık, Hamas’ın siyasi süreçten dışlanmasını destekleyenlerin oranı %35,0 olarak kaydedilmiştir. Öte yandan, katılımcıların %54,3’ü Hamas’ın önümüzdeki döneme liderlik etmeye uygun olmadığını düşünmektedir. Bu görüş Batı Şeria’da %45,9, Gazze’de %62,6 oranında dile getirilmiştir. Fetih’in de önümüzdeki döneme liderlik etmeye uygun olmadığını düşünenlerin oranı ise %49,5’tir; bu oran Batı Şeria’da %51,7, Gazze’de %47,3 olarak kaydedilmiştir.

Katılımcıların %45,4’ü seçmenlerin aday tercihlerini parti aidiyetlerinden bağımsız biçimde yapabileceğini düşünmektedir. Bu oran Batı Şeria’da %51,9, Gazze’de %38,9’dur. Ayrıca katılımcıların %60,3’ü Batı Şeria’daki hükümetlerin hatalarından Fetih Hareketi’ni sorumlu tutmaktadır. Bu oran Batı Şeria’da %65,0, Gazze’de %55,5’tir. Fetih’in ulusal mücadele çizgisinden uzaklaşmasından sorumlu olduğunu düşünenlerin oranı ise %57,8 olup, Batı Şeria’da %60,0, Gazze’de %55,5 olarak kaydedilmiştir.

En yüksek uzlaşının görüldüğü sonuçta ise katılımcıların %75,4’ü Filistinli siyasi grupların siyasi ve iç söylemlerini, ayrıca ulusal meseleleri ele alış biçimlerini yeniden gözden geçirmeleri gerektiğini düşünmektedir. Bu oran Batı Şeria’da %76,5, Gazze’de ise %74,2’dir.

Şekil (19): Hamas’ın dışlanması, Fetih ve Hamas’ın gelecek dönemi yönetme yeterliliği ve örgütlerin iç muhasebesi

Siyasi Grupların Gelecekteki Rolü

Siyasi parti ve grupların seçimlere katılımına verilen destek, bu yapıların siyasi hayattaki rollerini sürdürmeleriyle yakından ilişkilidir. Katılımcıların %59,7’si siyasi parti ve grupların hâlâ siyasi ve ulusal faaliyetler açısından önemli bir referans noktası olduğunu düşünmektedir. Bu oran Batı Şeria’da %71,9, Gazze Şeridi’nde ise %47,4’tür.

Katılımcıların %56,9’u, bu yapıların geniş bir destekçi tabanına sahip olmasının seçim listelerinin şansını artırdığını belirtirken, bu oran Batı Şeria’da %66,9, Gazze’de %46,8 olarak kaydedilmiştir. Ayrıca %53,6’lık kesim, siyasi parti ve grupların siyasi deneyim ve yetkinliğe sahip olduğunu düşünmektedir; bu oran Batı Şeria’da %62,5, Gazze’de %44,7’dir.

Buna karşılık, siyasi parti ve grupların kurumsal kimlikleriyle seçimlere katılmasına yönelik karşı çıkışın temelinde bu yapılara duyulan güven eksikliği bulunmaktadır. Katılımcıların %64,2’si bu gerekçeyi dile getirmiştir; oran Batı Şeria’da %70,9, Gazze’de %57,4’tür. Ayrıca %63,7’si parti programlarının halkın yaşamı üzerinde olumsuz etkiler doğurabileceğinden endişe etmektedir. Bu oran Batı Şeria’da %68,8, Gazze’de %58,5’tir. Katılımcıların %59,7’si ise bu yapıların katılımının Filistin iç ilişkilerini olumsuz etkileyebileceğini düşünmektedir; oran Batı Şeria’da %66,0, Gazze’de %53,4 olarak kaydedilmiştir.

Bu sonuçlar, kamuoyunun siyasi grupların siyasal süreçten tamamen dışlanmasına yönelmediğini; ancak bu yapıların katılımına verilen desteğin güveni yeniden tesis etme, programlarını geliştirme ve daha açık, kapsayıcı ve etkin bir performans ortaya koyma kapasitelerine bağlı olduğunu göstermektedir.

Şekil 20: Siyasi parti ve grupların kurumsal kimlikleriyle seçime katılımını desteklemenin gerekçeleri

Şekil 21: Siyasi parti ve grupların kurumsal kimlikleriyle seçime katılımının desteklenmemesinin gerekçeleri

İşgal Uygulamaları ve Oy Verme Davranışına Etkisi

İsrail işgali, seçime katılım düzeyini etkileyen faktörlerden biri olarak öne çıkmaktadır. Katılımcıların %40,6’sı, işgal politikalarının seçime katılmama yönünde etkili olabileceğini düşünmektedir. Bu oran Batı Şeria’da %44,1, Gazze Şeridi’nde ise %37,0’dır.

Filistin Yönetimi’nin Batı Şeria’daki Politikalarının Seçmen Tercihlerine Etkisi

Filistin Yönetimi’nin politikaları da seçime katılımı etkileyen unsurlardan biri olarak değerlendirilmektedir. Katılımcıların %40,8’i, bu politikaların seçime katılmama yönünde etkili olabileceğini belirtmiştir. Bu oran Batı Şeria’da %40,6, Gazze Şeridi’nde %40,9 olarak kaydedilmiştir.

Fetih İçindeki Anlaşmazlıkların Seçmen Tercihlerine Etkisi

Araştırma sonuçları, Fetih Hareketi içindeki anlaşmazlıkların seçmen tercihlerini farklı yönlerde etkileyebileceğini göstermektedir. Katılımcıların %60,2’si, bu anlaşmazlıkların bağımsız adaylara ve uzman isimlere verilen desteği artırabileceğini düşünmektedir. Bu oran Batı Şeria’da %76,6, Gazze Şeridi’nde ise %43,8’dir.

Katılımcıların %60,0’ı, Fetih içindeki ayrışmaların hareketin destekçilerinin oylarının dağılmasına yol açabileceğini belirtmiştir. Bu görüş Batı Şeria’da %69,1, Gazze’de %50,9 oranında dile getirilmiştir. Ayrıca %50,6’lık kesim, bu durumun Hamas’a veya Hamas tarafından desteklenen listelere verilen oyu artırabileceğini düşünmektedir; oran Batı Şeria’da %62,2, Gazze’de %38,9’dur.

Buna ek olarak, katılımcıların %47,5’i Fetih içindeki anlaşmazlıkların seçime katılımı azaltabileceğini ifade etmiştir. Bu oran Batı Şeria’da %53,5, Gazze Şeridi’nde ise %41,5 olarak kaydedilmiştir.

Şekil 22: Fetih içindeki anlaşmazlıkların seçmen oy tercihleri üzerindeki etkisi

Seçimlerin Engellenmesi

İşgal yönetiminin seçimleri engellemedeki rolüne ilişkin olarak, katılımcıların %72,1’i seçimlerin yapılmasını önlemek amacıyla son anda bazı olayların kasıtlı biçimde çıkarılabileceğini düşünmektedir. Bu oran Batı Şeria’da %78,5, Gazze Şeridi’nde ise %65,6 olarak kaydedilmiştir.

Devlet Başkanını Yasama Seçimlerinin Tarihini Belirleyen Kararnameyi Çıkarmaya Yönelten Nedenler

Katılımcılar, seçim kararnamesinin çıkarılmasını öncelikle Filistin kurumları üzerindeki kontrolü sürdürme amacıyla ilişkilendirmektedir. Bu görüşü paylaşanların oranı %63,7 olup, Batı Şeria’da %75,7, Gazze’de %51,7’dir. Bunu uluslararası şartlar %62,2 ile takip etmektedir; bu oran Batı Şeria’da %76,1, Gazze’de %48,2 olarak kaydedilmiştir.

Devlet başkanlığı sonrası döneme yönelik hazırlıkların kararname üzerinde etkili olduğunu düşünenlerin oranı %60,3’tür. Bu görüş Batı Şeria’da %72,4, Gazze’de %48,1 oranında dile getirilmiştir. Buna karşılık, Yasama Konseyi’ni yeniden etkinleştirme isteği %52,8 ile daha alt sırada yer almakta; bu oran Batı Şeria’da %60,8, Gazze’de %44,7 olarak gerçekleşmektedir.

Ayrıca katılımcıların %54,8’i, siyasi rakipleri gelecek dönemden dışlama isteğinin de seçim kararnamesinin çıkarılmasında etkili olan faktörlerden biri olduğunu düşünmektedir. Bu oran Batı Şeria’da %70,5, Gazze Şeridi’nde ise %39,1 olarak kaydedilmiştir.

Şekil (23): Devlet başkanını yasama seçimlerinin tarihini belirleyen kararı yayımlamaya yönelten nedenler