İsrail’in Latin Amerika’daki Karşı Hamlesi: Popülist Sağın Yükselişiyle Kıtaya Dönüş

İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Saar’ın 2026 yılını bakanlığının gündeminde “Latin Amerika Yılı” (Year of Latin America) ilan etmesi, Latin Amerika’nın İsrail dış politikasında ikincil bir konumdan çıkarak uluslararası yalnızlık çemberini kırmaya yönelik diplomatik ve hukuki mücadelesinin merkezine taşındığının habercisi oldu. Bu yönelimin en somut yansıması, Tel Aviv’in birkaç ay içinde art arda gerçekleştirdiği diplomatik hamlelerde görüldü. Bunların ilki, Aralık 2025’te Washington’da düzenlenen imza töreniyle Bolivya ile diplomatik ilişkilerin yeniden kurulmasıydı. Bunu, 19 Nisan 2026’da işgal altındaki Kudüs’te Arjantin ile birlikte, İbrahim Anlaşmaları’nın Latin Amerika versiyonu olarak tasarlanan “İshak Anlaşmaları” girişiminin başlatılması izledi.
Bu diplomatik hareketlilik, Saar’ın Ağustos 2026’da gerçekleştirdiği dikkat çekici Latin Amerika turuyla devam etti. Söz konusu tur kapsamında 44 yıl aradan sonra ilk kez bir İsrail Dışişleri Bakanı Ekvador’u ziyaret etti. Aynı dönemde, Kolombiya’nın yeni sağcı Cumhurbaşkanı Abelardo de la Espriella yönetiminde ülkenin İsrail’e yönelik tutumunda köklü bir değişim yaşandı. De la Espriella, 10 Ağustos’ta İsrail’in işgal altındaki Suriye’ye ait Golan Tepeleri üzerindeki egemenliğini tanıdı ve 14 Ekim 2026’da ülkesinin Kudüs’teki büyükelçiliğini açtı. Ayrıca İsrail ile Venezuela, 17 yıl süren diplomatik kopukluğun ardından konsolosluk hizmetlerini yeniden başlatma konusunda anlaşmaya vardı.
Kolombiya Büyükelçiliği’nin Kudüs’te açılmasının ardından Binyamin Netanyahu, yaşanan gelişmeler karşısındaki memnuniyetini şu sözlerle dile getirdi: “Latin Amerika’da olağanüstü bir şey yaşanıyor. Her şey yeniden eski hâline dönüyor, büyük dostluk geri geliyor.”
İsrail yanlısı medya kuruluşu Fuente Latina’nın kurucusu ve CEO’su Leah Soibel ise bu dönemi şöyle tanımladı: “Dünyanın başka bölgelerinde kapılar İsrail’in yüzüne kapanırken, bir nesilden bu yana ilk kez İsrail, tek bir coğrafi bölgede kendisini destekleyen ülkelerden oluşan bütünlüklü bir dostlar bloğuna sahip oluyor.”
Bu çalışma, şu sorulara yanıt aramaktadır: İsrail’in Latin Amerika ile ilişkilerini şekillendiren tarihsel dinamikler nelerdir ve “ideolojik sarkaç”, İsrail’in kuruluşuna verilen destekten Gazze savaşının ardından yaşanan diplomatik kopuşlara kadar bu ilişkilerin seyrini nasıl belirlemiştir? Tel Aviv, Latin Amerika’ya odaklandığı bu yılda kıtadan ne elde etmeyi hedeflemektedir? İkili ilişkileri yeniden kurma aşamasından alternatif bir diplomatik, hukuki ve güvenlik bloğu oluşturma aşamasına ne ölçüde geçebilmiştir? Yeni nesil sağcı ve popülist liderleri İsrail ile aynı safta yer almaya yönelten siyasi, güvenlik odaklı ve ideolojik hesaplar nelerdir? Son olarak, İsrail’e mesafeli yaklaşan Latin Amerika kamuoyu ve diğer küresel güçlerin lehine şekillenen ekonomik dengeler karşısında bu yakınlaşmanın sınırları ve sürdürülebilirliğini sağlayabilecek unsurlar nelerdir?
Tel Aviv ve Latin Amerika: İsrail’in Kuruluşuna Verilen Destekten İdeolojik Sarkaca
İsrail’in Latin Amerika’ya yönelik girişimleri, uluslararası sistemin yapısındaki değişimlerle ve kıtada birbirini izleyen ideolojik dalgalarla şekillenen köklü bir tarihsel geçmişe dayanmaktadır. Nitekim Latin Amerika ve Karayipler bölgesinde, Birleşmiş Milletler’e üye 33 ülke bulunmaktadır. Bu ülkeler, İsrail’in kuruluş sürecinde belirleyici bir diplomatik destek sağlamıştır. Kasım 1947’de, o dönemdeki 20 Latin Amerika ülkesinden 13’ü, Filistin’in taksimini öngören 181 sayılı Birleşmiş Milletler kararının lehine oy kullanırken, yalnızca Küba karşı oy vermiştir. 1949 yılında İsrail’in Birleşmiş Milletler üyeliğinin oylanması sırasında ise destek veren Latin Amerika ülkelerinin sayısı 18’e yükselmiştir.
1950’li ve 1960’lı yıllarda Tel Aviv, teknik ve tarımsal yardım diplomasisi aracılığıyla bölgedeki varlığını güçlendirmiş ve binlerce Latin Amerikalı personelin eğitimini üstlenmiştir. Bu süreçte İsrail’de faaliyet gösteren Latin Amerika ülkelerine ait büyükelçiliklerin sayısı 14’e ulaşmış ve bunlardan 10’u, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin Kudüs’ün ilhakını reddeden 478 sayılı kararı 1980 yılında kabul edilmeden önce Kudüs’te faaliyet göstermiştir. Söz konusu kararın ardından bu ülkeler büyükelçiliklerini Tel Aviv’e taşımıştır.
Bununla birlikte, 1970’li ve 1980’li yıllar, Latin Amerika’da birbiriyle çelişen iki farklı sürecin ortaya çıkmasına sahne olmuştur. Bir yandan sol hareketlerin yükselişi, Bağlantısızlar Hareketi’nin artan etkisi ve Ekim 1973 Savaşı’nın ardından yaşanan petrol krizi, Latin Amerika ülkelerinin Arap devletleri ve Filistin Kurtuluş Örgütü (FKÖ) ile geniş çaplı bir yakınlaşma geliştirmesine yol açmıştır. Bu süreçte Küba 1973’te, Guyana 1974’te ve Nikaragua 1982’de Tel Aviv ile diplomatik ilişkilerini kesmiştir.
Diğer yandan İsrail, Soğuk Savaş’ın en yoğun döneminde Arjantin, Şili, Brezilya, Guatemala ve El Salvador’daki sağcı askerî diktatörlüklerin başlıca silah, güvenlik eğitimi ve istihbarat desteği sağlayıcılarından biri hâline gelmiştir. Bu rol, özellikle ABD yönetimlerinin söz konusu rejimlerin insan hakları ihlalleri nedeniyle silah satışlarına kısıtlamalar getirdiği dönemlerde daha da belirginleşmiştir. Nitekim 1981 yılına kadar İsrail’in 18 Latin Amerika ülkesine gerçekleştirdiği silah satışlarının toplam değeri 1,2 ila 2 milyar dolar arasında gerçekleşmiştir.
Yeni milenyumun başlamasıyla birlikte İsrail ile Latin Amerika arasındaki ilişkiler, “ideolojik sarkaç” olarak tanımlanan dinamiğin etkisi altına girdi. Nitekim sol hareketlerin yükselişini ifade eden “Pembe Dalga” (Pink Tide), Venezuela ve Bolivya’nın 2009 yılında, Tel Aviv’in Filistinlilere karşı bir “Holokost” gerçekleştirmesini protesto ederek İsrail ile diplomatik ilişkilerini kesmesine yol açtı. Bu gelişmeye, 2010-2012 yılları arasında kıtadaki ülkelerin büyük çoğunluğunu kapsayan, 1967 sınırları temelinde Filistin Devleti’ni tanıma dalgası eşlik etti.
Kudüs İbrani Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümü öğretim üyesi Prof. Daniel Wagner, bu değişimleri açıklarken Latin Amerika siyasetinin sol ile sağ arasında gidip gelen bir sarkaç hareketi sergilediğini belirtmektedir. Wagner’e göre Latin Amerika’daki sağcı siyasi güçler, genel olarak solcu muadillerine kıyasla İsrail ile daha yakın ilişkiler geliştirme eğilimindedir. Bu eğilimin sağ popülizmle birleşmesi ise yakınlaşmayı, Wagner’in ifadesiyle, İsrail’in siyasi açıdan güçlü biçimde sahiplenilmesine dönüştürebilmektedir.
Buna karşılık Tel Aviv, Latin Amerika’daki nüfuz kaybını dengelemek amacıyla 2000 yılında Meksika ile serbest ticaret anlaşması, 2007 yılında Güney Ortak Pazarı (Mercosur) ile bir çerçeve anlaşması imzaladı ve 2014 yılında Pasifik İttifakı’na gözlemci üye olarak katıldı. Ardından Netanyahu, 2017-2020 yılları arasında Latin Amerika’ya dört ziyaret gerçekleştirerek, Brezilya’da Jair Bolsonaro’nun öncülüğünde yükselen sağın oluşturduğu siyasi ortamdan yararlanmaya çalıştı.
Ancak Ekim 2023’te İsrail’in Gazze Şeridi’nde başlattığı soykırım savaşı, İsrail’in Latin Amerika’daki en derin diplomatik krizini tetikledi. Bolivya, Belize, Kolombiya ve Nikaragua Tel Aviv ile diplomatik ilişkilerini keserken; Şili, Honduras ve Brezilya büyükelçilerini geri çağırdı. Ayrıca Brezilya, Meksika, Kolombiya, Bolivya ve Şili gibi bölgenin önde gelen ülkeleri, Güney Afrika’nın Uluslararası Adalet Divanı’nda İsrail’e karşı açtığı davaya katıldı.
İsrail’in Küresel Güney’deki önemli dayanak noktalarında yaşadığı bu diplomatik çöküş, İsrail Dışişleri Bakanlığını 2026 yılını “Latin Amerika Yılı” ilan ederek sistematik bir karşı hamle planlamaya yöneltti. Tel Aviv, bu strateji kapsamında Latin Amerika’daki seçim dengelerinin yeniden radikal popülist sağ lehine değişmesinden yararlanmayı hedefledi.
İsrail, “Latin Amerika’ya Odaklanma Yılı”nda Kıtadan Ne Elde Etmek İstiyor?
İsrail’in 2026 yılı boyunca Latin Amerika’da yürüttüğü diplomatik girişimler, “Latin Amerika Yılı” ilanının Tel Aviv açısından çok yönlü bir stratejik araç işlevi gördüğünü ortaya koymaktadır. İsrail, bu girişim aracılığıyla birbiriyle bağlantılı çeşitli hedeflere ulaşmayı amaçlamaktadır. Söz konusu hedefler şu başlıklar altında ele alınabilir:
1. “Diplomatik Dokunulmazlığın” Güçlendirilmesi ve Uluslararası Hukuki Hesap Verebilirlik Cephesinin Dağıtılması
İsrail’in Latin Amerika’da yükselen yeni sağcı yönetimlerle kurduğu ittifakın ilk stratejik hedefi, cezasızlık ortamını güvence altına almak ve Gazze ile Batı Şeria’da işlediği savaş suçlarından dolayı hesap vermesini sağlamak amacıyla Küresel Güney’de oluşturulan hukuki ittifakları zayıflatmaktır.
Bazı Avrupa ve Batı ülkeleri, Tel Aviv ile ilişkilerini uluslararası hukuk, 1967 sınırları ve yerleşimlere yönelik yaptırımlar çerçevesinde değerlendirmekte ısrar ederken, Netanyahu ve Saar yönetimi, Arjantin, Paraguay, Bolivya, Şili, Ekvador, Honduras ve Kolombiya’daki yeni popülist liderlerde, İsrail’in insan hakları sicilini veya Birleşmiş Milletler kararlarını dikkate almaksızın kendisiyle ittifakı derinleştirmeye hazır ortaklar bulmuştur.
Bu strateji, kısa sürede somut sonuçlar vermiştir. Kolombiya’nın Eylül ve Ekim 2026’da Uluslararası Adalet Divanı’nda görülen soykırım davasından çekilmesi ve İsrail’e karşı hukuki hesap verebilirlik mekanizmalarını koordine etmek amacıyla 2025 yılının başında kurulan “Lahey Grubu”ndan ayrılması, bu gelişmelerin başında gelmektedir.
Bunun yanı sıra Arjantin, Paraguay, Guatemala, Honduras ve Ekvador’un da aralarında bulunduğu, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu ve İnsan Hakları Konseyi’nde Tel Aviv ile Washington’ı destekleyen bir oylama bloğunun oluşturulması, söz konusu stratejinin bir diğer somut sonucunu oluşturmaktadır.
2. “İshak Anlaşmaları” ve Finansman Fonu Aracılığıyla Latin Amerika ile Normalleşmenin Kurumsallaştırılması
Tel Aviv, diplomatik ilişkilerini kestiği ülkelerle ikili ilişkileri yeniden kurmakla yetinmeyerek Arjantin üzerinden Latin Amerika ülkelerini kendisine bağlayacak çok taraflı bir kurumsal yapı oluşturmaya yöneldi. Ağustos 2025’te Arjantin Cumhurbaşkanı Javier Milei, İsrail hükümeti tarafından desteklenen “Genesis Ödülü”nden aldığı 1 milyon dolarlık başlangıç finansmanıyla “İshak Anlaşmaları” girişimini başlattı. Girişim, 19 Nisan 2026’da Kudüs’te Milei ve Netanyahu tarafından resmen hayata geçirildi.
Girişimi, “ortak Yahudi-Hristiyan gelenekleri” üzerine kurulu ideolojik bir söylem olmaktan çıkarıp uygulanabilir bir ekonomik araca dönüştürmek amacıyla İsrail Maliye Bakanı Bezalel Smotrich, Haziran 2026’da İsrail’in Washington Büyükelçiliğinde Amerika Kıtası Kalkınma Bankası (IDB) Başkanı Ilan Goldfajn ile “İshak Anlaşmaları Fonu”nun kurulmasına yönelik bir niyet beyanı imzaladı.
Fon, su, enerji, tarım, gıda güvenliği ve dijital sistemler alanlarındaki projeleri finanse etmek üzere kamu ve özel sektör kaynaklarını harekete geçirmeyi amaçlamaktadır. Böylece Latin Amerika pazarlarının İsrailli şirketlere açılması, İsrail yanlısı sivil toplum kuruluşlarının desteklenmesi ve karşılıklı çıkarlara dayalı organik bir ilişkiler ağının oluşturulması hedeflenmektedir. Uruguay, Panama, Kosta Rika, Paraguay ve Bolivya gibi ülkeler de bu ağa katılmaya davet edilmiştir.
Bu süreç, Netanyahu’nun Eylül 2026 sonunda Birleşmiş Milletler Genel Kurulu toplantıları kapsamında Bolivya, Panama ve Paraguay liderleriyle gerçekleştirdiği zirveyle daha da güçlendirilmiştir. Söz konusu görüşmede, İshak Anlaşmaları’nın kapsamının genişletilmesi ele alınmıştır.
3. Kudüs ve Golan Meselelerinde Egemenliğe İlişkin Kazanımlar Elde Edilmesi
İsrail Dışişleri Bakanlığı, “Latin Amerika Yılı”nı, 1967 yılında işgal edilen toprakların hukuki statüsüne ilişkin uluslararası mutabakatı zayıflatmak amacıyla kullanmaktadır. Nitekim Gideon Saar, 8 Ekim 2026’da büyükelçiliklerin Kudüs’e taşınması için yürütülen mücadeleyi “hakikat üzerine verilen diplomatik bir mücadele” olarak nitelendirmiştir.
Kolombiya’nın Ekim 2026’da işgal altındaki Kudüs’te büyükelçiliğini açmasıyla birlikte, Latin Amerika’dan dört ülkenin —Guatemala, Honduras, Aralık 2024’te büyükelçiliğini yeniden açan Paraguay ve Kolombiya— diplomatik temsilcilikleri Kudüs’te faaliyet göstermeye başlamıştır. Bu gelişmeye, Arjantin’in büyükelçiliğini aynı şehre taşıma taahhüdü ve Uruguay’ın Kudüs’te inovasyon ve teknoloji alanında bir diplomatik ofis açması da eşlik etmiştir.
Ancak Tel Aviv açısından daha önemli gelişme, Kolombiya’nın işgal altındaki Suriye toprakları olan Golan Tepeleri üzerindeki İsrail egemenliğini tanımasını sağlamasıdır. Saar’ın açıklamalarına göre İsrail, “stratejik derinlikten” yoksun oluşunu telafi etmek amacıyla diğer Latin Amerika ülkelerini de benzer adımlar atmaya yönlendirmeyi hedeflemektedir.
4. Silah ve Teknoloji Pazarlarının Açılması ve Hayati Tedarik Zincirlerinin Güvence Altına Alınması
İsrail’in 2025 yılında yaklaşık 19,2 milyar dolara ulaşarak rekor kıran savunma ihracatında Latin Amerika’nın payı, Avrupa’nın yüzde 36’lık payına karşılık yalnızca yüzde 2 düzeyinde kalmış olsa da, Avrupa’da İsrail ile silah ticaretine yönelik kısıtlamaların giderek artması, Tel Aviv’i Latin Amerika pazarındaki payını büyütmeye yöneltmektedir. İsrail’in bölgeyle toplam ticaret hacmi yaklaşık 6 milyar dolara ulaşırken, 2022 yılındaki silah satışlarının değeri yaklaşık 381 milyon dolar olarak gerçekleşmiştir.
Bu yönelim, Buenos Aires yönetiminin İsrail yapımı Arad tüfeklerini satın almasının ardından, Ekim 2026’da İsrail ile Arjantin arasında savunma iş birliği anlaşması imzalanmasıyla somutlaşmıştır. Aynı süreçte Kolombiya ile askerî iş birliği ve İsrail’in elektrik şebekesine kömür ihracatı yeniden başlamış, Kosta Rika ile serbest ticaret anlaşması imzalanmış ve Ekvador ile benzer bir anlaşma için müzakerelere başlanmıştır. Bunların yanı sıra, Kasım 2026’da Tel Aviv ile Buenos Aires arasında doğrudan uçuş hattı açılmıştır.
5. İran ve Hizbullah’ın Nüfuzunun Zayıflatılması ve Türkiye’nin Bölgedeki Varlığına Karşı Denge Oluşturulması
İsrail güvenlik kurumları, Latin Amerika’yı İran ve Hizbullah ile yürütülen mücadelenin arka cephesi olarak görmektedir. Nitekim RAND Corporation tarafından hazırlanan bir araştırmada, başta Arjantin, Brezilya ve Paraguay arasındaki “Üçlü Sınır Bölgesi” olmak üzere Venezuela ve Margarita Adası’nda, en az 12 Latin Amerika ülkesinde Hizbullah ile bağlantılı ağların faaliyet gösterdiği ileri sürülmektedir. Araştırmada bu ağların kokain kaçakçılığı, kara para aklama ve İran yakıtı karşılığında Venezuela altını ticareti üzerinden faaliyet yürüttüğü iddia edilmektedir. Bunun yanı sıra İran’ın, İspanyolca yayın yapan HispanTV kanalı aracılığıyla bölgedeki yumuşak gücünü artırması da İsrail açısından önemli bir gelişme olarak değerlendirilmektedir.
Bu çerçevede Tel Aviv, İran’ın bölgedeki nüfuzunu sınırlandırmaya çalışmaktadır. İsrail’in girişimleri doğrultusunda Arjantin, Ocak ve Nisan 2026’da İran Devrim Muhafızları Ordusu’nu, Hamas hareketini ve Müslüman Kardeşler’in bazı kollarını terör örgütü olarak sınıflandırmıştır. Ayrıca Ağustos 2026’da Ekvador ile “terörle mücadele” alanında bir mutabakat zaptı imzalanmıştır.
Ancak bu strateji açısından daha önemli gelişme, ABD’nin 2026 yılının başında Nicolas Maduro yönetimini devirmesi ve 24 Haziran’da Venezuela’da meydana gelen iki depremin İsrail tarafından değerlendirilmesidir. İsrail, bu gelişmelerin ardından Dışişleri Bakanlığı ve ordunun İç Cephe Komutanlığı öncülüğünde Venezuela’ya bir insani yardım heyeti göndermiştir. Bu girişim, geçici Devlet Başkanı Delcy Rodriguez yönetimiyle Ağustos ayında konsolosluk ilişkilerinin yeniden başlatılacağının duyurulmasına zemin hazırlamıştır. Böylece Tel Aviv, Batı Yarımküre’de İran ile ittifakın tarihsel olarak en güçlü olduğu ülkelerden birinde nüfuz kazanmayı hedeflemiştir.
Bu çaba, İsrail’in Latin Amerika’da hızla genişleyen Türkiye varlığını dengeleme isteğiyle de örtüşmektedir. Nitekim Türkiye’nin Latin Amerika ve Karayipler bölgesiyle ticaret hacmi 2025 yılında 16,4 milyar dolara ulaşırken, bölgedeki Türk büyükelçiliklerinin sayısı 2009’daki 6’dan Kasım 2025 itibarıyla 20’ye yükselmiştir.
Latin Amerika Başkentlerinin Hesapları: Yeni Sağcı Yönetimler Neden Tel Aviv’e Yakınlaşıyor?
İsrail’in Latin Amerika’daki diplomatik nüfuzunu genişletme çabaları, kıtada yükselen yeni nesil sağcı ve popülist liderlerin iç ve bölgesel politikalarını şekillendiren hassas hesaplarla örtüşmektedir. Bu liderler arasında Arjantin’de Javier Milei, Kolombiya’da Abelardo de la Espriella, Şili’de José Antonio Kast, Bolivya’da Rodrigo Paz, Ekvador’da Daniel Noboa, Paraguay’da Santiago Peña, Honduras’ta Nasry Asfura ve El Salvador’da Nayib Bukele öne çıkmaktadır. Söz konusu ülkelerin İsrail ile aynı safta yer alması tek bir faktörle açıklanamaz. Aksine bu yakınlaşma, dört temel belirleyicinin karşılıklı etkileşiminin sonucudur.
A. Beyaz Saray’a Açılan Kapı ve ABD’nin Güvenlik Şemsiyesine Dâhil Olma
Latin Amerika üzerine çalışan uluslararası ilişkiler araştırmacıları, aralarında İbrani Üniversitesinden Daniel Fainer ve Mauricio Dimant’ın da bulunduğu isimler, Latin Amerika ülkelerinin İsrail’e yönelik dış politikalarının tarihsel olarak Washington ile kurdukları ilişkilerin seyrine göre şekillendiği konusunda hemfikirdir. Bu çerçevede İsrail faktörü, esasen ABD’ye bağlılık mesajları vermenin işlevsel bir aracı olarak kullanılmaktadır.
Bu bağlamda, Meksika Koleji (El Colegio de México) Uluslararası İlişkiler Profesörü Marta Tawil Kuri, Latin Amerika ülkelerinin İsrail’e yönelik politikalarını belirleyen hesaplarda ABD çıkarlarının en önemli itici güç olmaya devam ettiğini vurgulamaktadır. Kuri’ye göre yeni nesil Latin Amerika sağı, Tel Aviv ile yakınlaşmayı Washington ile aynı çizgide yer aldığını göstermenin bir yolu olarak kullanmaktadır. Bununla birlikte her hükümet, söz konusu yakınlaşmayı kendi iç siyasi koşulları ve hesapları doğrultusunda şekillendirmektedir.
Bu belirleyici faktör, ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin 2026 yılında Batı Yarımküre meselelerine aktif biçimde müdahil olmasıyla daha da güçlenmiştir. Trump yönetimi, bölge ülkelerine sunduğu ekonomik ve güvenlik alanındaki teşvikleri, bu ülkelerin Orta Doğu politikalarında Washington ile aynı çizgide yer almalarına ve Çin ile İran’a karşı yürütülen mücadeleye katılmalarına açıkça bağlamıştır.
ABD, İsrail ve Latin Amerika arasında oluşturulmaya çalışılan bu üçlü yapı, İsrail’in Washington Büyükelçisi Yechiel Leiter’in ev sahipliğinde düzenlenen üst düzey diplomatik toplantıda somut biçimde ortaya çıkmıştır. Toplantıya İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Saar, Arjantin, Paraguay ve Ekvador dışişleri bakanları, ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Christopher Landau, ABD Başkanı’nın danışmanı Paula White ve Amerikan İsrail Halkla İlişkiler Komitesi (AIPAC) İcra Direktörü katılmıştır. Toplantı kapsamında, “Latin Amerika Meseleleri Üzerine Stratejik Diyalog İçin İsrail-ABD Ortak Çalışma Grubu” oluşturulmuştur.
İdeolojik açıdan yönetim değişikliği yaşamayan Venezuela örneğinde bile Tel Aviv ile konsolosluk ilişkilerinin yeniden başlatılması, geçici Devlet Başkanı Delcy Rodríguez’in 2026 yılının başında Devlet Başkanı Nicolás Maduro ve eşinin kaçırılmasının ardından Washington ile yakınlaşma çabalarının bir uzantısı olarak gerçekleşmiştir.
B. Organize Suçlarla Mücadeleyi Askerîleştirmek İçin “İsrail Güvenlik Modelinin” Benimsenmesi
Latin Amerika’da yükselen yeni sağcı liderlerin büyük bölümü, uyuşturucu kartelleri, sınır aşan organize suç örgütleri ve ülke içindeki güvenlik sorunlarıyla mücadelede “demir yumruk” politikası uygulama vaatleriyle iktidara gelmiştir. Bu nedenle Tel Aviv ile yakınlaşma, söz konusu yönetimlere gözetim teknolojileri, yapay zekâ sistemleri, insansız hava araçları ve Pegasus gibi siber casus yazılımlarına erişim imkânı sunmaktadır. Bu teknolojiler, iç güvenlik operasyonlarında veya siyasi denetimin güçlendirilmesinde kullanılabilmektedir. Ekvador, Kolombiya, Şili ve Arjantin hükümetlerinin İsrailli şirketlerle savunma ve siber güvenlik alanındaki sözleşmeleri yeniden canlandırmak ve genişletmek için hızla harekete geçmesi de bu çerçevede açıklanabilir.
C. Evanjelik Kiliselerin ve Hristiyan Siyonizminin Artan Seçim Gücü
Latin Amerika’da dinî demografik yapının geçirdiği dönüşüm, İsrail yanlısı siyasi yönelimin önemli itici güçlerinden birini oluşturmaktadır. Katolik Kilisesi’nin ve sol eğilimli “Kurtuluş Teolojisi” akımının onlarca yıl süren hâkimiyetinin ardından kıtada, özellikle Pentekostalizm (Pentecostalism) akımı başta olmak üzere Evanjelik Protestanlık hızla yaygınlaşmıştır. Bu yayılma, tarihsel olarak sol hareketlere karşı mücadele eden ABD merkezli çevreler tarafından da desteklenmiştir.
Bu süreç sonucunda Evanjelikler, Latin Amerika nüfusunun yaklaşık dörtte birini oluşturur hâle gelmiştir. Evanjeliklerin nüfus içindeki oranı Guatemala’da yaklaşık yüzde 41’e, Honduras’ta yüzde 39’a, Brezilya’da yüzde 30’a, Kosta Rika ve Panama’da ise yüzde 25’e ulaşmıştır.
Bu kiliseler, İsrail Devleti’nin desteklenmesini ve Kudüs’ün İsrail’in birleşik başkenti olarak tanınmasını, Hz. İsa’nın yeniden yeryüzüne dönüşü ve ilahi bereketin gerçekleşmesi için Tevrat’a dayalı bir şart olarak gören teolojik bir inancı benimsemektedir.
Bu toplumsal taban, zamanla güçlü bir seçim ve yasama gücüne dönüşmüştür. Nitekim yalnızca Brezilya’da, İsrail yanlısı “Evanjelik Parlamento Cephesi”, Temsilciler Meclisi üyelerinin yüzde 40’ından fazlasını ve Senato üyelerinin dörtte birinden fazlasını kapsamaktadır.
Öte yandan, Florida merkezli Evanjelik Papaz Mario Bramnick’in liderliğini yürüttüğü “İsrail İçin Latin Koalisyonu” (Latino Coalition for Israel), Guatemala, El Salvador, Brezilya, Panama, Şili ve Kosta Rika devlet başkanlarına İsrail yanlısı politikalar benimsemeleri yönünde baskı uygulamak amacıyla düzenli olarak heyetler göndermektedir.
D. Sol Karşıtı Kimlik Kutuplaşmasında İsrail’in Bir Sembol Olarak Kullanılması
Latin Amerika’daki popülist sağın siyasi anlayışında İsrail ile ilişkiler, sol güçlere karşı yürütülen iç ideolojik mücadelenin ve kimlik temelli ayrışmanın bir aracına dönüştürülmüştür. Bu akımın ideologları, Netanyahu ve Trump ile birlikte, araştırmacı Marcelo Alvarenga’nın “küresel bir Haçlı seferi” olarak tanımladığı mücadeleyi yürüttüklerine inanmaktadır. Bu mücadele, sol hareketler ile Filistin dayanışma hareketlerinin oluşturduğu ittifaka karşı “Yahudi-Hristiyan köklere sahip Batı medeniyetini” savunma iddiasına dayanmaktadır.
Bu kimlik temelli yaklaşım, İsrail’e yönelik daha önce benzeri görülmemiş ideolojik destek gösterilerini de açıklamaktadır. Arjantin Cumhurbaşkanı Javier Milei’nin “dünyanın en Siyonist cumhurbaşkanı” olmakla övünmesi ve İsrail’in “Bağımsızlık Günü” kutlamalarında meşale yakması, bu yaklaşımın dikkat çekici örneklerindendir.
Benzer şekilde, Şili’nin sağcı Cumhurbaşkanı José Antonio Kast, Ağustos 2026’da Yahudi cemaatinin eski başkanı ve avukat Gabriel Zaliasnik’i Tel Aviv Büyükelçisi olarak atamıştır. Zaliasnik, kendisini açıkça “gururlu bir Siyonist” olarak tanımlamaktadır.
Bu ideolojik yakınlaşmanın bir diğer yansıması ise Brezilya’da görülmüştür. Sağcı cumhurbaşkanı adayı Flávio Bolsonaro’nun 2026 yazı ve sonbaharında São Paulo’da düzenlediği seçim mitinglerinde İsrail bayrakları açılmış ve Netanyahu’nun önceden kaydedilmiş video mesajları yayımlanmıştır. Ancak bu kampanya, Bolsonaro’nun seçimleri kaybetmesiyle sonuçlanmıştır.
Sonuç
İsrail’in Batı Yarımküre’de gerçekleştirdiği diplomatik açılım, önemli bir çelişkiyle karşı karşıyadır. Zira bu yakınlaşma, büyük ölçüde popülist devlet başkanlarının kişisel siyasi yönelimlerine ve değişime açık sağcı bir siyasi döneme bağlı, yukarıdan aşağıya şekillenen bir süreçtir. Üstelik Latin Amerika kamuoyunun İsrail’e yönelik olumsuz tutumuyla da karşılaşmaktadır.
Nitekim 2026 ilkbaharında gerçekleştirilen kamuoyu araştırmaları, Latin Amerika toplumlarında İsrail’e yönelik olumsuz algının devam ettiğini göstermektedir. Pew Araştırma Merkezi’nin anketine katılan altı Latin Amerika ülkesinde —Şili, Meksika, Kolombiya, Arjantin, Brezilya ve Peru— İsrail hakkında olumsuz görüş bildirenlerin oranı yüzde 50 ile yüzde 60 arasında değişmektedir.
Bunun yanı sıra, Brezilya ve Meksika başta olmak üzere bölgenin büyük güçlerinin sahip olduğu ekonomik ve demografik ağırlık da dikkate alınmalıdır. Bu iki ülkenin toplam gayrisafi yurt içi hasılası 4 trilyon doları aşarken, toplam nüfusları yaklaşık 345 milyona ulaşmaktadır.
Ticari ilişkilerdeki belirgin farklılıklar da İsrail’in bölgedeki ekonomik ağırlığının sınırlarını ortaya koymaktadır. Nitekim Latin Amerika ile Çin arasındaki ticaret hacmi 2025 yılında 565 milyar dolara ulaşırken, bölge ile Körfez İşbirliği Konseyi ülkeleri arasındaki ticaret hacmi 32 milyar doları aşmıştır. Buna karşılık, daha önce belirtildiği üzere İsrail’in Latin Amerika ile ticaret hacmi yaklaşık 6 milyar dolar düzeyinde kalmıştır. Bu büyük fark, İsrail’in bölgenin başlıca ekonomik ortakları karşısındaki sınırlı ticari ağırlığını açıkça göstermektedir.
Dolayısıyla “Latin Amerika Yılı” kapsamında elde edilen kazanımlar, Tel Aviv’e diplomatik açıdan bir nefes alma alanı, yeni iş birliği fırsatları ve Birleşmiş Milletler platformları ile silah pazarlarında olası taktik kazanımlar sağlamış olsa da İsrail’in yaşadığı stratejik krizin etkilerini hafifletmeye ve bu krizi geçici olarak yönetmeye yönelik bir araç olmanın ötesine geçmemektedir.
Bu süreç, İsrail açısından kalıcı bir uluslararası meşruiyet oluşturmanın veya Latin Amerika siyasetindeki ideolojik sarkacın yeniden yön değiştirmesinden etkilenmeyecek sağlam ortaklıklar kurmanın garantili bir yolunu sunmamaktadır.



