Dinî Siyonizm İsrail Ordusunu Nasıl Ele Geçirdi?

Eski İsrail Başbakanı Ehud Olmert’in, İsrail ordusunun Merkez Komutanlığı Komutanı Avi Bluth’u Batı Şeria’da faaliyet gösteren Yahudi terör örgütlerine yardım etmekle suçlaması ve Haaretz gazetesinin Bluth’un Yahudi terörist yerleşimcilerin Eriha kentindeki bazı evleri ele geçirme planından haberdar olduğunu ortaya çıkarması, Dinî Siyonizm akımına mensup askerî yetkililerin Batı Şeria’nın Yahudileştirilmesine elverişli bir ortam oluşturmadaki ve Yahudi terör örgütlerinin faaliyet kapasitesini güçlendirmedeki rolünü yeniden gündeme taşıdı.

Bluth, Ramallah kentinin kuzeyindeki Eli yerleşiminde bulunan “Bnei David” adlı askerlik öncesi dinî eğitim kurumundan mezun olan Dinî Siyonizm mensuplarından biridir. Söz konusu kurum, İsrail ordusunda önemli komuta kademelerinde görev üstlenen yüzlerce subay yetiştirmiştir.

Bu çalışma, Dinî Siyonizm mensuplarının İsrail ordusunun üst düzey komuta kademelerine sızması olgusunu incelemekte, bu sızmanın hangi mekanizmalar aracılığıyla gerçekleştiğini ve İsrail’in Batı Şeria ile Gazze Şeridi’ne yönelik politikaları üzerindeki etkilerini ele almaktadır.

Ancak bu durum, Dinî Siyonizmin ordu içindeki nüfuzu artmadan önce işgal ordusunun daha ahlaklı olduğu anlamına gelmemektedir. Çalışma, işgal ordusunun içinde yaşanan ve onu Batı Şeria ile Gazze Şeridi’nde yürütülen ilhak ve zorla yerinden etme projesiyle uyumlu hâle getiren dönüşüme dikkat çekmektedir.

Nitekim Dinî Siyonizm, İsrail işgal ordusunu geçmişte sömürgeci yerleşimlerin boşaltılması görevini yerine getiren bir güç olarak görmüştür. Bunun en belirgin örneği, 2005 yılında uygulanan Tek Taraflı Çekilme Planı kapsamında Gazze Şeridi ve Batı Şeria’nın kuzeyindeki yerleşimlerin boşaltılmasıdır. Benzer uygulamalar, sonraki yıllarda Amona ve diğer bazı yerleşim karakollarının tahliyesinde de yaşanmıştır.

Bu nedenle Dinî Siyonizmin İsrail işgal ordusuna sızma çabalarının temelinde, ordunun doktrinini değiştirme ve onu Dinî Siyonizmin inşa ettiği sömürgeci yerleşimleri yıkan ve tahliye eden bir güç olmaktan çıkararak Yahudi yerleşimlerin genişletilmesi ve Filistinlilerin zorla yerinden edilmesi projesinin bir aracına dönüştürme hedefi yatmaktadır.

Dinî Siyonizm Neden İşgal Ordusuna Sızdı?

Dinî Siyonizm mensuplarının orduya sızma yönelimi, bu akımın dinî ve ideolojik otoriteleri tarafından güç ve nüfuz biriktirmek, İsrail’in karar alma mekanizmaları üzerinde etkili olmak ve siyasi hedeflerini gerçekleştirebilmek için devlet otoritesinin araçlarına erişimi güvence altına almak amacıyla geliştirilen bir planın sonucuydu. Orduya sızma stratejisinin düşünsel temellerini oluşturma ve hayata geçirme görevini ise yedek subay olarak yarbay rütbesi taşıyan ve hâlen Eli yerleşimindeki askerlik öncesi dinî eğitim kurumu “Bnei David”in başkanlığını yürüten Haham Eli Sadan üstlendi. Sadan, 1990’lı yılların başında bu yaklaşımı şu sözlerle ifade etmişti: “Mevcut sisteme nüfuz etmeliyiz. Orduya, Şin Bet’e (iç istihbarat teşkilatı), Mossad’a (dış istihbarat teşkilatı) ve polise girmeliyiz. Ancak bu şekilde güç, yetkinlik ve kapasite elde edebiliriz.”

Yagil Levy tarafından hazırlanan bir araştırmaya göre, Dinî Siyonizmin önde gelen otoriteleri, 1990’lı yılların başından itibaren seküler gençlerin muharip birliklerde görev yapmaktan giderek uzaklaşmasını fırsata çevirmiş ve mensuplarını bu birliklere yoğun biçimde katılmaya yönlendirmiştir. Bu stratejinin temelinde, muharip birliklerde görev yapmanın ordunun üst düzey komuta kademelerine yükselmenin yolunu açacağı düşüncesi bulunuyordu.

Levy’nin araştırması, Dinî Siyonizmin önde gelen otoritelerinin mensuplarını orduya yönlendirerek askerlik hizmetini “ulusal bir görev olmaktan çıkarıp dinî-milliyetçi kimliğin temel bir bileşenine dönüştürmeyi ve ordu ile Batı Şeria’daki yerleşimler arasında kurumsal ve kültürel bir bağ oluşturmayı” amaçladıkları sonucuna varmıştır. Zira söz konusu yerleşimler, Dinî Siyonizmin başlıca merkezlerini oluşturmaktadır. Ayrıca bu dönüşümün, dinî Siyonist akımın İsrail toplumu içindeki konumunu değiştirmesi ve İsrail elitleri arasındaki temsilini güçlendirmesi de hedeflenmiştir.

Araştırmacı Udi Lebel ise Dinî Siyonizmin önde gelen otoritelerinin güç ve nüfuz biriktirmek amacıyla orduya sızmayı kolaylaştıracak bir plan hazırladıklarına dikkat çekmektedir. Bu planın temelini, dinî Siyonist gençleri ordunun muharip birliklerine katılmaya hazırlamak üzere askerlik öncesi dinî eğitim kurumlarının kurulması oluşturmuştur. Personel eksikliği yaşayan İsrail ordusunun komuta kademesi de bu fikri memnuniyetle karşılamış ve söz konusu eğitim kurumlarının kurulmasına finansman sağlanmasını onaylamıştır.

İsrail ordusu, askerlik öncesi dinî eğitim kurumlarının finansmanını üstlenmesine rağmen, bu kurumları kuran ve yöneten hahamlara, eğitim programlarının içeriğini, öğretim anlayışını ve öğrencilere verilen dinî ideolojik eğitimin yönelimlerini belirleme konusunda sınırsız bir serbestlik tanımıştır. Zeev Drory tarafından hazırlanan bir araştırmada, Dinî Siyonizm mensuplarının askerî kuruma sızmasının, ordunun kamusal alanının “dinîleştirilmesine” yol açtığı sonucuna varılmıştır. Araştırmaya göre bu durum, ordunun İsrail toplumunu oluşturan bütün kesimlerin değerlerine saygı gösterilmesini güvence altına alması gerektiği yönündeki anlayışla bağdaşmamaktadır.

Haham Eli Sadan ise Dinî Siyonist akımın orduya ve istihbarat kurumlarına sızma konusunda elde ettiği başarılarla övünerek şu ifadeleri kullanmıştır: “Her an bize bağlı 400 askerî komutan bulunuyor. Bu da bize büyük bir etki gücü sağlıyor. Artık bu görevi tamamlamış durumdayız.”

Sadan, başka bir konuşmasında ise şunları söylemiştir: “Yeryüzünde Bnei David gibi başka bir okul yok. Okulumuzdan mezun olan bütün öğrencilerimiz ya bölük komutanı ya tabur komutanı ya da daha üst rütbelerde görev yapıyor. Bu durum, sivil hayata geçtiklerinde liderlik üstlenmelerine de zemin hazırlıyor. Böylece ülkenin dört bir yanına yayılarak önemli görevler üstleniyor ve Tevrat’ın öğretileri doğrultusunda hareket ediyorlar.”

Bu sürecin sonucunda, dinî Siyonizm mensubu subayların İsrail ordusunun muharip birlikleri ve tugaylarındaki toplam subayların yaklaşık yüzde 40’ını oluşturduğu belirtilmektedir. Bu oran, söz konusu akımın mensuplarının İsrail’deki Yahudi yerleşimci nüfusu içindeki payının yaklaşık üç katına karşılık gelmektedir.

Ancak bu süreç yalnızca işgal ordusuyla sınırlı kalmamış, güvenlik kurumlarını da kapsamıştır. İsrail yasaları istihbarat teşkilatlarında çalışan personelin kimliklerinin kesin biçimde gizli tutulmasını zorunlu kılsa da bütün göstergeler, dinî Siyonizm mensuplarının iç istihbarat teşkilatı Şin Bet’e sızmasının orduya kıyasla daha derin ve kapsamlı olduğunu ortaya koymaktadır.

Nitekim askerî yorumcu Amir Oren’in Ocak 2014’te Haaretz gazetesinde yayımladığı bir yazıya göre, Şin Bet’in en üst düzey dört yöneticisinden üçünün dinî Siyonizm mensubu olduğu anlaşılmıştır. Bugüne kadar bu akımın mensuplarından iki kişi Şin Bet Başkanlığı görevini üstlenmiştir. Bunlar Yoram Cohen ve teşkilatın mevcut başkanı David Zini’dir.

Dinî Siyonizm mensuplarının özellikle Şin Bet içerisindeki nüfuzunun taşıdığı tehlikeyi ortaya koyan temel unsur ise bu teşkilatın Filistin direnişiyle mücadele etmekle görevlendirilmiş olmasıdır. Ayrıca Şin Bet, Batı Şeria ve Gazze Şeridi’nde Filistinlilere yönelik politikaların nasıl yürütüleceğine ilişkin “profesyonel” tavsiyelerde bulunma yetkisine sahiptir. Bu durum, teşkilatın İsrail’in karar alma mekanizmaları üzerinde son derece güçlü bir etki biriktirmesine imkân tanımaktadır.

Dinî Siyonizmin Artan Etkisi Batı Şeria’daki Duruma Nasıl Yansıdı?

Dinî-milliyetçi akım mensuplarının İsrail ordusundaki temsilinin erlerden subaylara ve üst düzey komutanlara kadar artması, Batı Şeria’da Filistinlileri hedef alan Yahudi terör örgütlerinin serbestçe faaliyet göstermesine olanak tanıyan bir ortamın oluşmasında önemli rol oynamıştır. Nitekim Uluslararası Kriz Grubu tarafından yayımlanan bir raporda, dinî Siyonizm mensuplarının İsrail ordusundaki temsilinin artması ile Yahudi yerleşimcilerin Batı Şeria’da Filistinlilere yönelik gerçekleştirdiği terör saldırılarının sayısındaki artış arasında bağlantı kurulmuştur.

Rapora göre, dinî-milliyetçi akıma mensup çok sayıda subay ve askerin Batı Şeria’daki Yahudi yerleşimlerinde yaşaması ve bunların önemli bir bölümünün söz konusu yerleşimlerde bulunan dinî eğitim kurumlarından mezun olması, ordunun Yahudi teröristlere müdahale etme konusundaki istekliliğinin azalmasına katkıda bulunmuştur. Bunun yanı sıra, dinî Siyonizm mensubu subay ve askerler, Filistinlilere yönelik terör saldırılarına karışan yerleşimcilere destek ve yardım sağlamaktan da çekinmemektedir.

Dinî Siyonizm mensubu subay ve askerler, Batı Şeria’da Filistinlilere yönelik terör saldırılarının gerçekleştirilmesinde de yerleşimcilerle, özellikle de “Tepelerin Gençleri” (Hilltop Youth) adlı yapılanmaya mensup kişilerle birlikte doğrudan rol oynamaktadır.

İsrail ordusu, 7 Ekim olaylarının ardından, yerleşim karakolları ve yerleşim çiftlikleri de dâhil olmak üzere uzak bölgelerde bulunan yerleşimlerin güvenliğini sağlamak ve korunmasına katkıda bulunmak amacıyla görevlendirilen yedek askerlerin sayısını artırmıştır. Bu kapsamda söz konusu askerler, ordunun Merkez Komutanlığına bağlı “Bölgesel Savunma Taburları” olarak bilinen birliklere dâhil edilmiştir.

7 Ekim olaylarından çıkarılan dersler kapsamında, Bölgesel Savunma Taburlarında görev yapan askerlerin sayısı 2.500’den 5.500’e yükselmiştir.

Haaretz gazetesi, İsrail ordusunun “Bölgesel Savunma Taburları” bünyesine dâhil ettiği yedek subay ve askerlerin tamamının, özellikle yerleşim karakollarında ve yerleşim çiftliklerinde yaşayan yerleşimcilerden oluştuğunu ve büyük çoğunluğunun Yahudi terör örgütü “Tepelerin Gençleri” mensubu olduğunu ortaya koymuştur. Gazeteye göre, bu taburlarda görev yapan subay ve askerler, Filistinlilere yönelik silahlı saldırı, darp ve taş atma gibi terör eylemlerine katılmaktadır. Haaretz ayrıca, söz konusu taburların bazı mensuplarının daha önce Filistinlilere yönelik hırsızlık ve saldırı eylemlerine katıldıklarını savcılık önünde itiraf ettiklerini belirtmiştir.

Bu durum, İsrail ordusunun “Tepelerin Gençleri” mensubu teröristlere, yaşadıkları bölgelerde “güvenliği sağlama” yetkisi vererek subay ve asker sıfatıyla Filistinli sivillere yönelik şiddet uygulamaları için yasal bir kılıf sağladığı anlamına gelmektedir. Nitekim İsrail’in resmî yayın kuruluşu Kan tarafından yayımlanan bir araştırma, Bölgesel Savunma Taburlarına bağlı subay ve askerlerin, korumakla görevlendirildikleri yerleşimlerin, yerleşim karakollarının ve yerleşim çiftliklerinin çevresinde değil, Filistin köy ve kasabalarının içinde ve çevresinde faaliyet gösterdiklerini ortaya koymuştur.

Bu taburlarda görev yapan subay ve askerlerin terör eylemleriyle bağlantılı geçmişlerinin ne denli ciddi olduğunu gösteren bir başka bulgu da Kan’ın araştırmasında yer almaktadır. Araştırmaya göre, söz konusu taburların komutanlarından biri olan ve Yitzhar yerleşiminin hahamlığını yapan Binbaşı Levi Feinlet, eski ABD Başkanı Joe Biden yönetiminin yaptırım uyguladığı yerleşimciler arasında bulunuyordu. ABD Dışişleri Bakanlığının o dönemde yayımladığı açıklamada, Feinlet’in Batı Şeria’nın kuzeyinde Filistinlileri bulup saldırmak amacıyla yollara barikat kuran yerleşimci gruplarına liderlik ettiği belirtilmiştir.

Dinî Siyonist akıma mensup subay ve askerlerin Batı Şeria’nın Yahudileştirilmesine yönelik planlara katkıda bulunduğunu gösteren bir diğer unsur ise Filistinlilerin topraklarından zorla göç ettirilmesinde oynadıkları önemli roldür. Haaretz gazetesinin aktardığına göre, İsrail ordusu 2026 yılının başlarında, bütün subay ve askerleri dinî Siyonizmin en radikal kanadını oluşturan Haredi-milliyetçi (Hardal) akıma mensup “Netzah Yehuda Taburu”nun yedek askerlerini Ürdün Vadisi bölgesinde konuşlandırır konuşlandırmaz, bu askerler çok sayıda Filistinli Bedevi topluluğunu yerinden ederek bölgeden uzaklaştırmıştır.

Aynı zamanda, “Tepelerin Gençleri” yapılanmasına mensup Bölgesel Savunma Taburları subay ve yedek askerlerinin yerleşim çiftliklerinden hareketle Filistinlilere yönelik gerçekleştirdiği saldırılar, Filistinli çiftçileri topraklarını terk etmeye zorlamış ve böylece yerleşim çiftliklerinin kontrol ettiği alanların genişlemesine katkıda bulunmuştur. Nitekim bu çiftlikler, günümüzde Batı Şeria’da iki milyon dönümlük bir alana yayılmaktadır. Bu da tüm İsrail yerleşimlerinin kurulu olduğu toplam alanın dört katına karşılık gelmektedir.

Filistinlilere Yönelik Siyasi ve Güvenlik Politikalarının Yeniden Şekillendirilmesi

Bütün bunlara rağmen, Dinî Siyonist akıma mensup üst düzey ordu komutanlarının Filistin halkıyla yaşanan çatışmanın yönünü belirlemedeki rolü çok daha belirleyici ve etkili olmaya devam etmektedir. Zira bu komutanlar, Dinî Siyonizmin Batı Şeria’daki Filistin coğrafyasını Yahudileştirme projesini hayata geçirmesine katkıda bulunabilecek çok sayıda araç ve yetkiye sahiptir. Ayrıca üst düzey subaylar, Batı Şeria’nın Yahudileştirilmesini destekleyen uygulamalarını “mesleki gerekçelere” dayandırarak meşrulaştırabilmektedir.

Sömürgeci yerleşim çiftliklerinin Filistin coğrafyasının Yahudileştirilmesinde oynadığı rol ve bu çiftliklerin “Tepelerin Gençleri” tarafından terör saldırılarının gerçekleştirilmesinde kullanıldığı artık tartışma götürmez bir gerçek olmasına rağmen, Merkez Komutanlığı Komutanı General Avi Bluth, söz konusu çiftliklerin varlığını savunmuş ve “İsrail’in güvenlik anlayışıyla tamamen örtüştüklerini” ileri sürerek daha fazla yerleşim çiftliği kurulması çağrısında bulunmuştur.

Bluth, sahip olduğu yetkileri, Filistinli sivillerin “Tepelerin Gençleri” adlı yapılanmaya mensup teröristlerin saldırıları karşısında topraklarında direnme ve varlıklarını sürdürme kapasitesini zayıflatacak bir ortam oluşturmak için kullanmaktadır.

Nitekim Bluth, Filistinli çiftçilerin zeytinliklerine ulaşmasını engellemek veya onlara yardım etmek isteyen yabancı ve İsrailli aktivistlerin önünü kesmek amacıyla, Filistinlilere ait zeytinliklerin bulunduğu bölgeleri sık sık askerî bölge ilan etmektedir.

Bluth, kısa süre önce de yabancı aktivistlerin ve eski İsrailli yetkililerin Filistinlilere zeytin hasadında yardım etmesini engellemek amacıyla bir Filistin beldesinin çevresini askerî bölge ilan eden bir karar almıştır. Bu karar, eski İsrail Başbakanı Ehud Olmert’in Bluth’u “Yahudi terörünü desteklemekle” suçlamasına yol açmıştır.

Öte yandan, el-Halil bölgesinden sorumlu, “Yahuda Tugayı” olarak bilinen birliğin komutanı Albay Yishai Rosilio, üstlerini bilgilendirmeden yerleşimcilere Harem-i İbrahim Camii içerisinde kontrol altında tuttukları bölümde bakım ve onarım çalışmaları yapmaları için izin vermiştir. Rosilio’nun, Nablus kenti yakınlarındaki Har Bracha yerleşiminde bulunan dinî eğitim kurumundan mezun olduğu bilinmektedir.

Dinî Siyonist akıma mensup askerî komutanlar, Gazze Şeridi’ndeki soykırım savaşının planlanması ve yönetilmesinde de belirleyici bir rol oynamıştır. Bu bağlamda, İsrail ordusunun Güney Komutanlığı Kurmay Başkanı Tuğgeneral Erez Winner ile Gazze Tümeni Komutanı Barak Hiram’ın rolleri özellikle öne çıkmıştır.

Winner, Gazze Şeridi’nde direnişin toplumsal tabanı üzerinde baskı kurmak amacıyla uygulanan aç bırakma politikasının arkasındaki isim olduğunu övünerek dile getirmiştir. Bu politikanın yanı sıra, Gazze’deki kentlerde, kasabalarda ve mülteci kamplarında yaşayan halkın sürekli bir yerden başka bir yere göç etmeye zorlanması yoluyla Filistin toplumunun direnme iradesinin kırılması da hedeflenmiştir. Bunlara, ayrım gözetmeyen bombardımanlar, evlerin içindekilerin üzerine yıkılması, sivil tesislerin hedef alınması ve diğer soykırım taktikleri de eklenmiştir.

Haaretz gazetesinde yayımlanan bir araştırma ise askerlik öncesi dinî eğitim kurumu “Bnei David”in mezunlarından olan İsrail ordusunun 252. Tümen Komutanı Tuğgeneral Yehuda Vach’ın, soykırım savaşı sırasında Salahaddin ve Reşid caddelerini birbirine bağlayan Netzarim Koridoru’nda görev yapan emrindeki askerlere, görüş alanlarına giren hareket hâlindeki bütün sivillere hiçbir ayrım gözetmeksizin ateş açmaları emrini verdiğini ortaya koymuştur.

Sonuç

Dinî Siyonist akımın mensuplarının İsrail ordusuna sızma konusundaki kararlılığının, bu akımın ideolojik ilkelerini ve siyasi hedeflerini hayata geçirmek amacıyla İsrail’in karar alma mekanizmaları üzerinde tam bir hâkimiyet kurmayı hedefleyen planlı bir stratejinin ürünü olduğu anlaşılmaktadır. Bu strateji, Dinî Siyonizm mensuplarının Batı Şeria’nın Yahudileştirilmesinde üstlendikleri rolde ve Gazze Şeridi’ndeki soykırım savaşının sunduğu imkânları sonuna kadar kullanma çabalarında açık ve doğrudan karşılığını bulmuştur.

İsrail’deki toplumsal yapının, Dinî Siyonizm mensuplarının ordunun üst düzey komuta kademelerine sızmayı sürdürmeleri için elverişli bir ortam sağlaması nedeniyle, Dinî Siyonizmin İsrail ordusunu yönlendirmeye devam ederek Yahudileştirme ve soykırım planlarını daha da ileri taşıyacağı yönündeki beklentiler yaygın biçimde dile getirilmektedir.

Ek: Ordu ve İstihbarat Teşkilatlarında Önemli Görevlerde Bulunan veya Daha Önce Görev Yapmış Dinî Siyonizm Mensuplarından Bazıları

İsim Rütbe Görevi
David Zini Korgeneral Şin Bet İç İstihbarat Teşkilatının mevcut başkanı.
Yoram Cohen Korgeneral Şin Bet’in eski başkanı.
Roni Alsheikh Korgeneral Eski İsrail Emniyet Genel Müdürü ve Şin Bet Başkan Yardımcısı.
Yaniv Asor Tümgeneral İsrail ordusunun mevcut Güney Komutanlığı Komutanı.
Avi Bluth Tümgeneral Batı Şeria’dan sorumlu Merkez Komutanlığı Komutanı.
Shai Klapper Tümgeneral İç Cephe Komutanlığı Komutanı.
Yair Naveh Tümgeneral Genelkurmay Başkan Yardımcılığı görevinde bulundu.
Eliezer Toledano Tümgeneral İsrail ordusunun Güney Komutanlığı Komutanlığı görevini yürüttü.
Yaakov Amidror Tümgeneral Askerî akademilerin komutanlığını yaptı ve Ulusal Güvenlik Konseyi Başkanlığı görevini üstlendi.
Barak Hiram Tuğgeneral Gazze Tümeni Komutanı. Gazze’deki soykırım savaşının yönetilmesinden sorumlu başlıca isimlerden biri.
Erez Winner Tuğgeneral Güney Komutanlığı Kurmay Başkanı.
Nochi Mandel Tuğgeneral Celile Tümeni Komutanı.
Yehuda Vach Tuğgeneral 252. Tümen Komutanı.
Gal Polit Tuğgeneral Planlama Dairesi bünyesindeki Planlama Bölümü Başkanı.
Ofer Winter Tuğgeneral Givati Tugayı ve Ateş Tugayı komutanlıklarını yürüttü.
Rafi Peretz Tuğgeneral Hava filosu komutanlığı yaptı, ardından İsrail ordusunun Başhahamı oldu.
Eliav Elbaz Tuğgeneral Subay Yetiştirme Okulunun komutanlığını yürüttü.
Daha Fazla Göster

İlgili Makaleler

Başa dön tuşu