İsrail’in Abluka Politikası: Lükse Geçit Var, Tedaviye Yok

Gazze Şeridi’nde ablukanın ve sağlık sisteminin hedef alınmasının yol açtığı felaket, yalnızca doğrudan ve ağır yaralanmalarla sınırlı kalmamakta, halkın gündelik yaşamının en ince ayrıntılarını ve insan onurunu da yok etmektedir. Devam eden soykırım savaşı ve İsrail işgalinin her türlü tıbbi malzeme ve ekipmanın Gazze’ye girişine yönelik ağır kısıtlamaları altında, en temel sağlık ve koruyucu sağlık hizmetleri, temel bir hak olmaktan çıkarak pek çok kişinin erişemediği bir lükse dönüşmüştür.

Bu rapor, sağlık hizmetlerinin farklı alanlarını etkisi altına alan felaket tablosunu gözler önüne sermektedir. Hastanelerin ve kliniklerin sistematik biçimde yıkılması, uzman sağlık personelinin hedef alınması ve tükenme noktasına getirilmesinin yanı sıra tıbbi cihazların, malzemelerin ve tedavi amaçlı ilaçların girişinin kasıtlı olarak engellenmesi, rutin sağlık hizmetlerinin neredeyse tamamen felç olmasına yol açmıştır. Faaliyetlerini sürdürebilen kliniklerin hizmet kapasitesi ise ağır yaralanmalara yönelik acil müdahalelerle sınırlı kalmıştır. Bunun sonucunda binlerce yaralı ve hasta, bu çaresizlik karşısında sessizliğe mahkûm edilmekte, bedenlerini kemiren acılara herhangi bir ağrı kesiciye ya da tedaviye erişemeden katlanmak zorunda kalmaktadır.

Hasar Gören Tıbbi Cihazlar, Ulaştırılamayan Yedek Parçalar

İsrail işgal güçlerinin sağlık sektörünü hedef alması, tedavi hizmetlerinin geçici olarak felce uğramasıyla sınırlı kalmamış, hastanelerdeki teşhis ve cerrahi sistemlerinin bel kemiğini oluşturan altyapıyı da kapsayan geniş çaplı bir yapısal yıkıma yol açmıştır. Yedek parça ve alternatif ekipmanların girişinin sistematik olarak engellenmesi ise bu felaketi daha da derinleştirmektedir. Söz konusu politika, arızalanan cihazların onarılmasını ve hayati öneme sahip ünitelerin çalıştırılmasını engellerken sağlık ekiplerini binlerce kritik vakaya müdahale etmekten mahrum bırakmaktadır.

Sağlık Bakanlığı Müsteşar Yardımcısı Bessam el-Hamadin’e[1] göre, İsrail işgal ordusunun tıbbi cihazlarda yol açtığı yıkım nedeniyle cihazların %80’i hizmet dışı kalırken geri kalan cihazların sürekli arızalanması, Gazze Şeridi’ndeki tıbbi teşhis hizmetlerinin temel altyapısını tehdit etmektedir. El-Hamadin, işgal güçlerinin tıbbi ekipman ve bunlara ait yedek parçaların Gazze Şeridi’ne girişine yönelik ağır kısıtlamalar uyguladığına dikkat çekerek, “Bu durum, özellikle radyoloji ve laboratuvar bölümlerindeki cihazların sık sık hizmet dışı kalmasına yol açarken acil müdahalelerde ve cerrahi operasyonlarda kullanılan ilaçlarda da ciddi bir kıtlık yaşanmaktadır.” ifadelerini kullanmıştır. Sağlık Bakanlığı Laboratuvarlar Birimi Müdürü Seher Ganim de bu durumu doğrulayarak temel laboratuvar test malzemeleri listesindeki eksiklik oranının %87’yi aştığını belirtmiştir. Bu durum, özellikle kanser ve böbrek hastalarına yönelik testler başta olmak üzere hayati öneme sahip birçok tanısal testin tamamen durmasına neden olmuş, hastalıkların teşhis edilmesi ve hastaların tedavi protokollerinin takibi açısından doğrudan bir tehdit oluşturmuştur.

Bir raporda, Sınır Tanımayan Doktorlar (MSF) örgütünün yıl başından bu yana Gazze’ye herhangi bir tıbbi malzeme sokmasının engellendiği belgelenmektedir. Örgütün tıbbi danışmanı Rinde Ebu’l-Hayr Mesud, kronik hastalıkların tedavisinde kullanılan temel ilaçların yaklaşık %50’sinde ciddi bir kıtlık yaşandığını, sahra hastanelerinde gazlı bez, kompres ve yara pansuman malzemelerinin yanı sıra yeni ekipman ve yedek parçaların da eksik olduğunu belirtmektedir. Bu durum, herhangi bir cihazın arızalanması hâlinde ameliyatların ertelenmesine veya yarıda kesilmesine, hastaların kalıcı engellilik yaşamasına ya da sağlık durumlarının kötüleşmesine yol açabilmektedir. Mesud, buna örnek olarak Deyr el-Belah Sahra Hastanesi’nde bulunan tek kemik matkabının iki yaşındaki bir çocuğun ameliyatı sırasında arızalanmasını ve başka bir hastaneden alternatif bir cihaz getirilene kadar ameliyatın gecikmesini göstermektedir.

Ağız, yüz ve çene cerrahisi uzmanı Rami el-Caidi[2] ise İsrail işgal güçlerinin aylardır diş hekimliğinde kullanılan malzemelerin girişini yasaklamasının sağlık sektörünün tamamını olumsuz etkilediğine dikkat çekmektedir. Yasak kapsamındaki malzemeler arasında lokal anestezikler, kanal dolguları ve dolgu çubukları, kanal kurutma malzemeleri, estetik diş hekimliği malzemeleri ve diş protezi laboratuvarlarında kullanılan ekipmanlar bulunmaktadır. Bu malzemelerin bulunabilmesi hâlinde dahi fiyatları normal fiyatlarının 50 katına kadar çıkmakta, bu da halka sağlık hizmeti sunulmasının sürdürülebilirliğini olumsuz etkilemektedir.

Açık Yaralar, Yasaklanan İlaçlar

Çarpıcı rakamların ve sağlık sistemindeki yapısal çöküşün ardında, hastaların ve yaralıların her gün yaşadıkları acılarla kaleme aldıkları binlerce insan hikâyesi saklıdır. İsrail’in üç yıldır tıbbi malzeme ve ilaçların girişine yönelik uyguladığı ağır abluka, yalnızca idari krizlerle açıklanabilecek bir durum değildir; bu ablukanın boyutları, dökülen gözyaşları ve tükenen bedenlerle ölçülmektedir. Tedavi edilebilir yaralanmalar kalıcı engelliliklere dönüşürken en temel tedavi hakkı, çocukların ve yetişkinlerin ruhlarını tüketen, erişilemez bir lüks hâline gelmektedir. Aşağıdaki tanıklıklar, sistematik baskı altında yaşayan sivillerin acı dolu gerçekliğinin yalnızca küçük bir kesitini yansıtmaktadır.

İsrail işgal güçlerinin bombardımanı sonucu vücuduna isabet eden şarapnel parçaları nedeniyle bağırsakları parçalanan ve karın duvarında dışkılama açıklığı oluşturulması (kolostomi) ameliyatı geçiren Velid’in tanıklığı, özel tıbbi malzemelerin girişinin engellenmesinin psikolojik ve fiziksel etkilerini gözler önüne sermektedir. Sınır kapılarının kapatılması ve ağır kısıtlamalar nedeniyle steril tıbbi kolostomi torbalarının hastanelerde tamamen tükenmesinin ardından Velid, kanayan yaralarına ev tipi yapıştırıcılarla sabitlediği sıradan naylon poşetleri kullanmak zorunda kalmıştır. Velid yaşadıklarını şu sözlerle anlatmaktadır:

“İçinde bulunduğum durum, insanlık onurumun ayaklar altına alındığını hissettiriyor. Tuvalete girmek için sıra bekleyen insanlara, naylon poşetin neden yırtıldığını ve dışkının sahip olduğum tek kıyafete nasıl sızdığını açıklayamıyorum. Bütün günümü aynı pozisyonda oturarak geçiriyorum. Yerimden kıpırdamaktan, gülmekten, hatta hapşırmaktan bile korkuyorum. Çünkü ani bir hareket, kullandığım derme çatma yapıştırıcının işlevini yitirmesi anlamına geliyor. Artık kendi bedenimden korkar hâle geldim. Kendimi, patlayacağı ve çaresizliğimi herkesin önünde açığa çıkaracağı anı bekleyen saatli bir bomba gibi hissediyorum.”

Soykırım savaşının başlarında Gazze Şeridi’nin doğusundaki tehlikeli bir bölgeden kız kardeşini kurtarmaya çalışırken bombardımanın hedefi olan Muhammed Uveys[3] ise yaşadıklarını şöyle aktarmaktadır:

“Sağ gözümü kaybettim. Sol gözümde ise hâlâ acil ameliyatla çıkarılması gereken bir şarapnel parçası bulunuyor. Ancak uygun tıbbi cihaz ve ekipmanların, gerekli ilaçların bulunmaması nedeniyle ameliyat gerçekleştirilemiyor. Bu yüzden gündüzleri çok sınırlı görebiliyor, geceleri ise görme yetimi tamamen kaybediyorum. Acı, vücudumun farklı bölgelerine de yayılıyor. Bedenimde yaklaşık 40 şarapnel parçası bulunuyor. Sürekli yaşadığım bu acıyı hafifletmek için ağrı kesici ve antiseptik merhemlere ihtiyacım var. Ancak bunlar sağlık merkezlerinde bulunmuyor, piyasada bulunsalar bile satın alamayacağım kadar yüksek fiyatlara satılıyor. Çektiğim şiddetli acı nedeniyle gece gündüz uyuyamıyorum.”

Yaşanan acılar bireysel yaralanmalarla sınırlı kalmayıp ailenin çocuklarını da etkilemekte ve binlerce ailede benzer bir tablo tekrar etmektedir. Ortopedik cerrahi malzemelerindeki kıtlığın yol açtığı krizi de gözler önüne seren Uveys[4] sözlerine şöyle devam etmektedir:

“Dokuz yaşındaki oğlum, Gazze Şeridi’nin orta kesiminde sığındığı yerin yakınlarına düzenlenen bir saldırıda yaralandı. Kırılan bacak kemiklerinin sabitlenmesi için acilen platin plakaların yerleştirilmesi gerekiyor. Ancak Gazze Şeridi’nde bu plakaların ve cerrahi malzemelerin ciddi ölçüde eksik olması nedeniyle ameliyatı sürekli erteleniyor. Bu durum, çocuğumun fiziksel gelişimi ve beden sağlığı açısından ciddi riskler oluşturuyor.”

Omurga kemiklerinde kırık ve omuriliğinde hasar meydana gelmesi sonucu hareket kabiliyetini ve bedeni üzerindeki kontrolünü kaybeden 24 yaşındaki Naile Meriş[5] ise yaşadıklarını şu sözlerle anlatıyor: “Tıbbi değerlendirmemin tamamlanmasına ve aralarında manyetik rezonans görüntülemenin (MR) de bulunduğu birtakım özel tetkiklerin yapılmasına ihtiyacım var. Ancak Gazze Şeridi’ndeki hastane ve kliniklerde bu imkân bulunmuyor. Bu nedenle yaralanmamın niteliğinin anlaşılması, bana uygun tedavi ve rehabilitasyon sürecinin belirlenmesi için yurt dışına çıkmam acil bir zorunluluk hâline geldi. Ayrıca ihtiyacım olan ilaçların eksikliği sağlık durumumu daha da kötüleştiriyor ve vücudumun her bölgesinde ağrılı kasılmalar yaşamama neden oluyor.”

Tıbbi ablukanın yol açtığı felaket yalnızca ameliyat ve tedavi birimleriyle sınırlı kalmıyor, ileri düzey laboratuvar teşhis hizmetlerini de felce uğratıyor. Ümmü Muhammed[6] adlı hastanın eşi, sağlık sistemindeki kronik yetersizlikler karşısında yaşadığı çaresizliği şöyle anlatıyor: “Eşim vücudunda sürekli ve şiddetli ağrılar yaşıyor. Bu nedenle teşhis ve tedavinin belirlenmesi için gerekli olan endokrin ve hormonal bozukluklara ilişkin ayrıntılı ve ileri düzey tetkikleri yaptırmak üzere onu hastaneye götürdüm. Ancak orada büyük bir şok yaşadım. Laboratuvar reaktifleri ve malzemelerinde yaşanan ciddi ve sistematik kıtlık nedeniyle gerekli tetkiklerin hiçbiri yapılamıyordu. Eşimin acı çektiğini görüyor ama ona hiçbir şekilde yardım edemiyorum. Artık bütün yollar tükendi… Şimdi ne yapabilirim ki?”

Ablukanın ve sağlık merkezlerinin hedef alınmasının engelli ve özel gereksinimli çocuklar üzerindeki etkilerini ortaya koyan bir başka tanıklıkta ise anne Melek[7] şunları söylüyor: “İşgalci İsrail eşimi öldürmekle ve evimi yıkmakla yetinmedi. Çocuğumu ihtiyaç duyduğu tedaviden mahrum bırakarak bize işkence etmeye ve bizi yok etmeye devam ediyor. Çocuğum hidrosefali hastası, oturamıyor ve yürüyemiyor. Bu nedenle motor becerilerini geliştirmek için uyarım ve rehabilitasyon seansları uyguluyoruz. Ancak tıbbi cihaz ve ekipman eksikliği, sağlık durumundaki iyileşmeyi önemli ölçüde engelliyor. Kalça ve bacak kemiklerinin gelişimini destekleyecek, gövde kaslarını güçlendirecek ve çocuğumun güvenli bir şekilde ayakta durmasını sağlayacak bir cihaza acilen ihtiyacımız var. Ancak Gazze Şeridi’ndeki hastanelerin ve fizik tedavi birimlerinin sistematik olarak yıkılması sonucunda bu cihaz artık bulunamıyor.”

Bir buçuk yaşındaki Enes Hirzullah’ın annesi Hena[8] ise ilaç eksikliğinin çocuğunun geçirdiği nöbetlerin şiddetini artırdığını belirterek yaşadıklarını şöyle anlatıyor: “Çocuğuma dört aylıkken epilepsi teşhisi konuldu. Doktorun verdiği ilacı aradığımızda Gazze Şeridi’ndeki hiçbir eczanede bulamadık. Durumu kötüleşti ve sürekli nöbet geçirmeye başladı. Bu nedenle kendisinden daha büyük çocuklara reçete edilen kortizol adlı ilacı vermek zorunda kaldık. Bu ilaç çocuğumun kilosunu iki katına çıkardı ve hareketlerini kısıtladı. Belki başka yan etkileri de vardır.”

Benzer şekilde, İsrail işgalinin yaşamın temel dayanaklarını ortadan kaldırmaya yönelik sistematik politikalarının sonuçları, beden ve genel sağlığa ilişkin en küçük ayrıntılarda bile kendini gösteriyor. Şerif İbrahim[9] yaşadığı sıkıntıları şu sözlerle dile getiriyor: “İşgalin dayattığı soykırım savaşı ve zorla yerinden edilmenin yanı sıra temiz su ve kişisel bakım malzemeleri gibi temel yaşam ihtiyaçlarından mahrum bırakılmamız, aç bırakma politikasının uygulanması ve beslenme düzenimizin değişmesi sonucunda daha önce dolgu yaptırdığım dişlerim dökülmeye ve kırılmaya başladı. Diş kliniğine gittiğimde ise işgalin yarattığı korkunç ekonomik tabloyla karşılaştım. Tek bir dişin kaplama maliyeti 200 doları aşarken bazı dişlerin tedavisi için 600 dolar değerinde üç dişlik bir köprü yapılması gerekiyor. Ekonominin tamamen çöktüğü bu koşullarda böyle bir parayı bulmak imkânsız. Bu çaresizlik karşısında kırılan dişlerimi, diş başına yaklaşık 30 dolar ödeyerek çektirmek zorunda kaldım. İşgal güçleri tıbbi malzemelerin ve kaliteli sterilizasyon ekipmanlarının girişini engellediği için diş çekimlerim kalitesiz aletlerle ve gerekli sterilizasyon koşullarının sağlanamadığı bir ortamda yapıldı. Bunun sonucunda ağzımda uzun süre geçmeyen ciddi yaralar oluştu.”

Sınır Kapıları: Abluka ve Sınırlı Erişim

İsrail işgal ordusunun kontrolü altındaki Gazze Şeridi’nin sınır kapıları, abluka politikasının en karmaşık araçlarından birini oluşturmaktadır. İşgal yönetimi, yardımların Gazze Şeridi’ne girişine izin verildiği izlenimini uyandıran bir medya imajı oluşturmaya özen gösterirken sahada bu açıklamaları anlamsız kılan ağır kısıtlamalar uygulamaktadır. Bu şekilde kurgulanan sistemle sınır kapıları, acil insani ve tıbbi ihtiyaçları göz ardı ederek girişine izin verilen malzemelerin türünü ve miktarını belirleyen programlanmış kontrol noktalarına dönüştürülmektedir.

Bu sistem, İsrail işgal yönetiminin “çift kullanımlı” olarak adlandırdığı, yani hem sivil hem de askerî amaçlarla kullanılabileceğini öne sürdüğü malzemeler üzerinden işlemektedir. Söz konusu malzemelerin Gazze Şeridi’ne girişine ancak özel izinle müsaade edilmektedir. İsrail İşgal Hükümeti Faaliyetlerini Koordinasyon Birimi (COGAT), Kasım 2024’te girişlerine önceden onay verildiğini iddia ettiği “çift kullanımlı” malzemelerin güncellenmiş bir listesini yayımlamış, ancak Hamas hareketinin kontrolünde olduğunu ileri sürdüğü hastaneler için bu malzemelere onay verilmemesi şartını koymuştur. Listede röntgen cihazları, oksijen jeneratörleri ve konsantratörleri, ultrason cihazları, taşınabilir anestezi cihazları, yaşamsal bulguları izleme cihazları ve elektrokardiyografi (EKG) cihazlarının yanı sıra gebelik öncesi ve doğum sonrası bakım malzemeleri, tekerlekli sandalyeler ve koltuk değnekleri de yer almaktadır.

Hükümet Medya Ofisi Genel Müdürü İsmail es-Sevabite[10], rakamlar ve sahadaki göstergeler üzerinden sınır kapılarının işleyişini ele alarak İsrail işgal yönetiminin iddiaları ile sağlık sektöründeki felaket tablosu arasındaki uçurumu gözler önüne sermektedir. Es-Sevabite şunları söylemektedir: “Sınır kapılarının mevcut işleyişi, tüm unsurlarıyla örgütlü bir suçtan başka bir şey değildir. İşgal yönetimi, insani geçiş noktaları olması gereken bu kapıları şantaj ve baskı araçlarına, sivilleri tuzağa düşürmek için kullanılan güvenlik kapanlarına dönüştürmüştür.”

Es-Sevabite’ye göre rakamlar ve istatistikler, “sözde ateşkesin sahteliğini ortaya koymaktadır”. Geride kalan 379 gün boyunca temel insani ve ticari ihtiyaçların asgari düzeyde karşılanabilmesi için günde 600, toplamda ise 227.400 kamyonun Gazze’ye giriş yapması gerekiyordu. Ancak fiilen girişine izin verilen kamyon sayısı yalnızca 76.497’de kalmış, taahhütlerin yerine getirilme oranı endişe verici biçimde %33,6’yı aşamamıştır. Aradaki bu büyük uçurum, Gazze Şeridi’ni ihtiyaçlarının %66’sından fazlasından mahrum bırakarak topyekûn çöküşün eşiğine sürüklemeye yönelik kasıtlı bir siyasi kararın göstergesidir.

İşgal yönetimi, sınırlı sayıda kamyonun girişine izin verilmesini, kanlı projesini hayata geçirmek ve uyguladığı ablukayı uluslararası toplumdan gizlemek için bir perde olarak kullanmaktadır. Sahada ise “kamyonların taşıdığı yüklerin türünü planlı biçimde kontrol etme” politikası yürütmektedir. İşlenen suç, kamyon sayısının azaltılmasıyla sınırlı kalmamış; özel tıbbi malzemelerin ve ilaçların girişinin doğrudan engellenmesine, mutfak tüpü gazının yanı sıra hastanelerin, su istasyonlarının ve fırınların çalışması için gerekli yakıtın girişinin yasaklanmasına kadar uzanmıştır. Bu durum, sağlık ve insani yardım sektörlerinin tamamen felç olmasına, çocuklar ve kadınlar arasında yetersiz beslenme krizinin felaket boyutlarına ulaşmasına neden olmuştur.

Hükümet Medya Ofisi Genel Müdürü’ne[11] göre felaketin boyutları, izleme ekiplerinin sözde ateşkes anlaşmasından bu yana belgelediği 5.783 askerî ihlalde de açıkça görülmektedir. Bu ihlaller sonucunda 1.547 Filistinli şehit olmuş, 5.559 kişi ise yaralanmıştır. Yaralıların acilen ileri düzey tıbbi müdahaleye ihtiyacı bulunmaktadır. Refah Sınır Kapısı’ndan geçiş özgürlüğü açısından ise seyahat etmesi öngörülen 38.800 kişiye karşılık yalnızca 14.307 hastanın yurt dışında tedavi görmek üzere çıkışına izin verilmiş, taahhütlerin yerine getirilme oranı utanç verici bir düzeyde, %36,8’de kalmıştır. Bununla birlikte hastaların geri çevrilmesi, hayat kurtarıcı tedavilere erişimlerinin engellenmesi ve hatta geçiş noktalarından seyahat eden kişilerin tutuklanması politikası da sürdürülmektedir.

İşgalci İsrail’in Gazze’ye giren malların türü ve miktarı üzerinde uyguladığı bu acımasız kontrol politikası, sağlık sektöründe yapısal bir yetersizliğe yol açmıştır. Es-Sevabite bu durumu şöyle açıklamaktadır: “İlaç kıtlığının yanı sıra gıda maddelerinin girişinin engellenmesi, uluslararası yardım mutfaklarına ve yerel aşevlerine sağlanan desteğin kesilmesi, gıda güvenliği krizini daha da derinleştirmiş, hastaların bağışıklık sistemlerini zayıflatmış ve iyileşme şanslarını azaltmıştır. Bir buçuk milyondan fazla insanın barınma merkezlerinde ve çadırlarda son derece ağır koşullar altında yaşam mücadelesi vermesi ve barınma alanlarının yeniden yaşanabilir hâle getirilmesi için gerekli inşaat malzemelerinin bulunmaması nedeniyle salgınların ve hastalıkların yayılma oranları katlanarak artarken sağlık kurumları bu durum karşısında tamamen çaresiz kalmıştır.”

Sonuç

Gazze Şeridi’nde yaşanan tıbbi malzeme ve cihaz krizi, soykırımın dolaylı bir sonucu değil, İsrail’in sınır kapılarını ve idari kısıtlamaları toplu cezalandırma amaçlı planlı ve sistematik bir politikanın ürünüdür. “Çift kullanımlı malzemeler” bahanesiyle yedek parçaların, teşhis cihazlarının, özel tıbbi malzemelerin ve sterilizasyon ürünlerinin girişinin ısrarla engellenmesi, sağlık sisteminin ayakta kalan son savunma mekanizmalarını da felce uğratmış; hastaneleri ve klinikleri iyileşme merkezleri olmaktan çıkararak insanların acı çekmeye mahkûm edildiği ve önlenebilir ölümlerin yaşandığı mekânlara dönüştürmüştür.

Tıbbi ablukanın ve aç bırakmanın bir silah olarak kullanılmaya devam edilmesi, insanların iyileşmek için ihtiyaç duydukları temel imkânlardan mahrum bırakılması, açık bir savaş suçu teşkil etmekte ve uluslararası insancıl hukuk kuralları ile uluslararası sözleşmelerin açıkça ihlali anlamına gelmektedir. Bu durum, Birleşmiş Milletler kuruluşlarının ve uluslararası yargı mercilerinin belgeleme ve durum tespiti aşamasının ötesine geçerek sınır kapılarının insani yardım konvoylarına ve hayat kurtarıcı tıbbi ekipmanlara derhâl ve koşulsuz olarak açılmasını sağlayacak bağlayıcı tedbirler almasını gerektirmektedir.


[1] Bessam el-Hamadin, Sağlık Bakanlığı Müsteşar Yardımcısı, araştırmacı tarafından 25.10.2026 tarihinde gerçekleştirilen mülakat.

[2] Rami el-Caidi, yüz ve çene cerrahisi uzmanı, araştırmacı tarafından 25.10.2026 tarihinde gerçekleştirilen mülakat.

[3] Muhammed Uveys, yaralı ve yerinden edilmiş, Gazze kentinin batısında kaldırım üzerinde kurulu bir çadırda yaşayan Filistinli, araştırmacı tarafından 24.10.2026 tarihinde gerçekleştirilen mülakat.

[4] Muhammed Uveys, önceki kaynak.

[5] Naile Meriş, yaralı ve yerinden edilmiş, Gazze kentinin batısında bir çadırda yaşayan Filistinli, araştırmacı tarafından 24.10.2026 tarihinde gerçekleştirilen mülakat.

[6] Ebu Muhammed, laboratuvar tetkiklerine ihtiyaç duyan bir hastanın eşi, araştırmacı tarafından 25.10.2026 tarihinde gerçekleştirilen mülakat.

[7] Melek el-Ararir, yerinden edilmiş, Gazze kentinin batısında bir çadırda yaşayan Filistinli, araştırmacı tarafından 25.10.2026 tarihinde gerçekleştirilen mülakat.

[8] Hena Hirzullah, Gazze kentinden bir Filistinli, araştırmacı tarafından 24.10.2026 tarihinde gerçekleştirilen mülakat.

[9] Şerif İbrahim, Gazzeli bir Filistinli, araştırmacı tarafından 27.10.2026 tarihinde gerçekleştirilen mülakat.

[10] İsmail es-Sevabite, Hükümet Medya Ofisi Genel Müdürü, araştırmacı tarafından 24.10.2026 tarihinde gerçekleştirilen mülakat.

[11] İsmail es-Sevabite, aynı kaynak.

Daha Fazla Göster

İlgili Makaleler

Başa dön tuşu